Login lub e-mail Hasło   

Źródła kryzysu

Skąd się wziął kryzys ekonomiczny? Ekonomiści i dziennikarze napisali na ten temat w ciągu ostatnich miesięcy mnóstwo — tylko czy do końca słusznie?
Wyświetlenia: 2.340 Zamieszczono 15/06/2009

Podobno przyszedł ze Stanów Zjednoczonych, bo upadł tam rynek nieruchomości, a za nim rynek usług bankowych, a za bankami w Stanach problemy zaczęły mieć banki na całym świecie, a pozbawione kredytów firmy zaczęły upadać i tak kryzys finansowy przerodził się w gospodarczy. Tak mniej więcej wyglądał jeden z niedawnych komentarzy telewizyjnych czy to do upadającej złotówki, czy spóźnionego przyznania przez rząd, że jednak mamy w Polsce kryzys.

Nie ma potrzeby powielać tych opinii, bo są znane. Warto się natomiast zastanowić, czy tak do końca są słuszne — czy nie nazbyt powierzchowne, gdyż upatrujące źródeł obecnego kryzysu jedynie w przyczynach ekonomicznych. To jakby usłyszeć odpowiedź na pytanie, jak doszło do wybuchu drugiej wojny światowej, że zaczęło się od wojny Niemiec z Polską, a potem z Francją i Anglią, a potem ze Związkiem Radzieckim, Stanami Zjednoczonymi, a po drodze do wojny przyłączyło się jeszcze parędziesiąt państw i tak kolejna wojna europejska stała się kolejną wojną światową. A przy tym nic nie wspomnieć o faszyzmie, nazizmie, komunizmie no i kryzysie okresu międzywojennego. Przecież gdy pytamy, jak doszło do wojny, nie chodzi nam o przypomnienie zwykłej chronologii wydarzeń, ale o podanie prawdziwych przyczyn. Podobne pytanie powinniśmy postawić sobie teraz.

Odpowiedź o przyczyny obecnego kryzysu gospodarczego wychodzi poza dziedzinę ekonomii. Według niektórych autorów do kryzysu doszło w wyniku zniszczenia etosu pracy, wolności gospodarczej i systemu wartości. Upadek idei komunistycznej — swoistego straszaka na kapitalistów — oraz postępująca globalizacja doprowadziły do tego, że pracodawcy całkowicie przestali się liczyć z pracownikami. Liczą się natomiast tylko z zyskiem. Ludzi nie wynagradza się stosownie do nakładu ich pracy i wartości wyprodukowanych przez nich dóbr. Za to nieliczni żyją w luksusie, od którego aż oczy bolą, co więcej — nie są w stanie osobiście wykorzystać zgromadzonego majątku. Występujące we współczesnych demokracjach zasady równości i sprawiedliwości pozostają bardziej postulatami niż faktycznymi fundamentami państw. Nieuczciwa konkurencja powoduje, że większe firmy wchłaniają lub niszczą mniejsze, niekoniecznie oferując lepsze towary czy usługi.

Wszystko to w imię... chciwości. Nie bez kozery nazywa się ją w Nowym Testamencie bałwochwalstwem, czyli grzechem oddawania czci rzeczom, a nie Bogu1. Tam też czytamy, że korzeniem wszelkiego zła jest miłość do pieniędzy, która opanowanych przez nią odwodzi od wiary, a wiedzie do cierpień i zguby2. Chciwość jest więc bałwochwalstwem, bo sprawia, że miłość do pieniędzy wypiera miłość do Boga i bliźniego; a wiarę we Wszechmocnego i płynące z niej wartości wypiera wiara w wartość i wszechmoc pieniądza.

Dla prawdziwie wierzących — a mam tu na myśli nie tych, którzy wiarę sprowadzają li tylko do chodzenia do kościoła, ale tych, którzy wierzą w Słowo Boże — obecny kryzys gospodarczy nie jest zaskoczeniem. W historii biblijnej kryzysy ekonomiczne, a nawet wojny, zawsze były następstwem kryzysu w stosunkach międzyludzkich i w relacjach ludzi z Bogiem, następstwem rozpanoszenia się niewiary, nieuczciwości, niesprawiedliwości, wyzysku i zbrodni.

Starotestamentowy prorok Jeremiasz wołał: „Biada temu, który buduje swój dom na niesprawiedliwości, a górne komnaty na bezprawiu, swojemu bliźniemu każe za darmo pracować i nie daje mu jego zapłaty”3. Wtórował mu prorok Habakuk, dodatkowo ukazując w swoim proroctwie konsekwencje takiej postawy: „Biada temu, kto gromadzi mnóstwo tego, co do niego nie należy, i przywłaszcza sobie wiele zastawów! Jak długo to potrwa? Czy nie zjawią się nagle twoi wierzyciele i nie obudzą się twoi gnębiciele? Wtedy padniesz ofiarą ich grabieży (...). Biada temu, kto zabiega o niegodziwy zysk dla swojego domu, aby sobie wybudować wysoko gniazdo, by uniknąć nieszczęścia”4. A wprost o konsekwencjach w postaci utraty zawłaszczonych dóbr lub utraty ich wartości mówi nowotestamentowy prorok Jakub: „A teraz wy, bogacze, płaczcie i narzekajcie nad nieszczęściami, jakie na was przyjdą. Bogactwo wasze zmarniało, a szaty wasze mole zjadły. Złoto wasze i srebro zaśniedziało (...). Nagromadziliście skarby w dniach, które się mają ku końcowi. Oto zapłata, zatrzymana przez was robotnikom, którzy zżęli pola wasze, krzyczy”5.

Zwłaszcza ostatni cytat jawi się jak zapowiedź powszechnego bankructwa i światowego kryzysu. Czy tego, który mamy obecnie? Niekoniecznie. Raczej każdego kryzysu, który miał miejsce w przeszłości (i być może jeszcze nastąpi) jako konsekwencja powszechnej niesprawiedliwości i wyzysku. 

Andrzej Siciński

 

 

1 Zob. Kol 3,5. 2 Zob. 1 Tm 6,10. 3 Jr 22,13. 4 Ha 2,6-9. 5 Jk 5,1-4.

Podobne artykuły


78
komentarze: 113 | wyświetlenia: 28509
70
komentarze: 71 | wyświetlenia: 24396
37
komentarze: 31 | wyświetlenia: 26422
33
komentarze: 12 | wyświetlenia: 3034
32
komentarze: 62 | wyświetlenia: 11548
26
komentarze: 23 | wyświetlenia: 6712
25
komentarze: 65 | wyświetlenia: 5874
24
komentarze: 15 | wyświetlenia: 4791
25
komentarze: 39 | wyświetlenia: 9559
24
komentarze: 19 | wyświetlenia: 5551
19
komentarze: 32 | wyświetlenia: 3754
19
komentarze: 34 | wyświetlenia: 1449
17
komentarze: 18 | wyświetlenia: 5225
16
komentarze: 19 | wyświetlenia: 7216
 
Autor
Artykuł



Tu nie chodzi tylko o chciwość, lecz o brak kontroli nad tymi, którzy decydują o losach sporych sum pieniężnych. Albo raczej na problem wyłączenia odpowiedzialności, którą to metodę stosowali ci, którzy nakręcali spiralę kredytową i potem odsprzedawali długi "osobom trzecim". A potem "czwartym"... aż do momentu, gdy nie było tego komu wcisnąć. To jeśli chodzi o rynek kredytów, natomiast giełdy rzą ...  wyświetl więcej

Oczywiście, że brak kontroli również miał swój udział w obecnym kryzysie. Jednak nawet gdybyśmy osiągnęli poziom kontroli najwyższy z możliwych, a nie pozbyli się chciwości, to przypadłość ta pokona każdą kontrolę i w końcu ponownie wywoła światowy kryzys. Problem w tym, że ludzkość chciwości sama się nie pozbędzie.

  on_x,  17/06/2009

Większość analityków zgadza się co do stwierdzenia, że zródło kryzysu tkwi w USA. Głupia i nie odpowiedzialna polityka Busha pochłaniająca gigantyczne fundusze, spowodowała odpływ gotówki z rynku. Została ona przepompowana do niewielu firm (głównie zbrojeniowych), które nie przekazywały jej dalej (tak chyba da się to najprosciej opisać). Prowadzenie wojny spowodowało także wysyłanie wielkich ilośc ...  wyświetl więcej

Z całym szacunkiem, ale pisząc: "Upadek idei komunistycznej — swoistego straszaka na kapitalistów — oraz postępująca globalizacja doprowadziły do tego, że pracodawcy całkowicie przestali się liczyć z pracownikami." normalnie "przegiąłeś"! Że co? niech żyje idea komunistyczna? kobiety na traktory? praca czyni wolnym???
Albo "[...]do kryzysu doszło w wyniku zniszczenia etosu pracy, wolności g ...  wyświetl więcej

Nigdzie nie napisałem, że jestem zwolennikiem idei komunistycznej, kobiet na traktorach, zwiększenia kontroli czy też gospodarki planowej. Żyłem w tych czasach i wcale nie tęsknię za ich powrotem. Nie zmienia to jednak faktu, że istnienie państw komunistycznych aktywnie wspomagających "eksport" swojej ideologii, zmuszało państwa kapitalistyczne do większego liczenia się z własnymi społeczeństwami, ...  wyświetl więcej

A do kwestionowanego fragmentu o zniszczeniu etosu pracy, wolności gospodarczej i systemu wartości jako przyczyny kryzysu przytoczę jedynie dłuższy cytat z artykułu Marka Błaszkowskiego "Między Bogiem a mamoną, czyli... ostatnie ostrzeżenie", opublikowanego w miesięczniku "Znaki Czasu" 3/2009:
"Jak rozwijał się świat niepohamowanej chciwości? Trzytorowo.
Kiedyś ludzie cenili sobie pr ...  wyświetl więcej

Czyli ten artykuł jest skrótem z gazety, która głosi, że Noe naprawdę zbudował arkę, ewolucja jest mitem a nawoływanie do przemocy przeciw homoseksualistom jest ok...

Jakość tej rekomendacji jest wysoce wątpliwa...

Po autorze tak pogłębionych komentarzy miałbym prawo spodziewać się merytorycznego odniesienia do argumentów Marka Błaszkowskiego, a nie zbycia ich zlekceważeniem czasopisma, w którym ten autor opublikował swój tekst. Poza tym, gdzie Pan znalazł w "Znakach Czasu" nawoływanie do przemocy wobec homoseksualistów bądź pochwałę takiego nawoływania?

No dobrze przesadziłem, nie powinienem tak napisać.
Jednak był tam artykuł pod tytułem "GEJE DOMAGAJĄ SIĘ OCHRONY KARNEJ" z biblijnym komentarzem potępiającym "rozpustników". W kontekście artykułu była to wyraźna dezaprobata dla nowych przepisów, które właśnie zabraniały takich nawoływań.

Co do artykułu nie zgadzam się z nim. Wiem, że w krajach rozwijających się ludzie bardzo ciężko

...  wyświetl więcej

Dziękuję za tę odpowiedź. Co do ekonomicznych aspektów kryzysu nie będę kontynuował polemiki, bo nie na nich chciałem się w moim artykule skupić, a na ludzkiej chciwości jako pierwotnym źródle obecnego kryzysu. A co do gejów to chciałbym zwrócić Pana uwagę na artykuł w tym samym numerze "Znaków Czasu" pt. "Zanim pójdę siedzieć", będący rodzajem szerszego komentarza do informacji o domaganiu się pr ...  wyświetl więcej

  Tanda,  17/06/2009

A ja polecam ten filmik:

http://video.google.com/videop(...)4&hl=en

Kryzysy gospodarcze sa zaplanowane, aby zniszczyc konkurencje i przejac dobra materialne oraz firmy tak jak widac na tym filmie. Naprawde polecam.

Trzeci akapit jest... wyjątkowo niefachowy (to najlżejsze określenie jakie potrafię znaleźć).
Ale nauka ekonomii z Biblii to już oszołomstwo.

Kryzys wziął się jak już wspomniano z nieodpowiedzialnej polityki USA. W wielkim skrócie po obniżeniu stóp procentowych kredyty stały się tak tanie, że wszystko warto było robić na kredyt. Na początku wszystkim się to opłacało bo mogli kupować

...  wyświetl więcej

Podstawowy blad logiczny was wszystkich to zkladanie ze chciwosc jest zla.
Normalnie chciwosc jest rownowazona przez strach/ryzyko i wszystko jest dobrze puki ta rownowaga istnieje.
Zbytnia chciwosc prowadzi do podejmowania bardziej ryzykownych dzialan i zwieksza szanse straty, brak chciwosci skutkuje brakiem podejmowania wszelkich ryzykonych dzialan i prowadzi do przegapienia wielu ...  wyświetl więcej



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2017 grupa EIOBA. Wrocław, Polska