Login lub e-mail Hasło   

Po co nam studia..?

Odnośnik do oryginalnej publikacji: http://agepo.pl/2010/12/po-co-nam-studia/
Albowiem, proszę Państwa, różne są powody dla których ludzie studiują. Zdecydowana mniejszość studiuje po to, aby zdobyć jakiś konkretny zawód.
Wyświetlenia: 1.009 Zamieszczono 15/12/2010

Jak sięgam pamięcią do lat szczenięcych (a przychodzi mi to z coraz to większym trudem), to nieodmiennie stwierdzam, że byłem potwornie głupi. Z czego oczywiście wcale nie wynika, że teraz jestem mądry: uważam, że jako rasowy intelektualista mam wręcz przyrodzone prawo do życiowego rozmamłania, niezdecydowania i braku jaj. Pewnych błędów chyba bym już jednak nie powtórzył. Na przykład: na studiach nie wymawiałbym się od picia wódki tak głupim pretekstem jak konieczność nauki do egzaminu! Egzamin można w końcu zdać także i w drugim terminie, a jak to nie pomoże, to w trzecim (czyli „komisyjnie“). Natomiast okazja do wypicia bruderszaftu z przyszłym posłem, ministrem, a bodaj – przyszłą kochanką przyszłego podsekretarza stanu (co mogło mieć i doraźnie pewne uroki…): już się nie powtórzy…

Albowiem, proszę Państwa, różne są powody dla których ludzie studiują. Zdecydowana mniejszość studiuje po to, aby zdobyć jakiś konkretny zawód. Są to: lekarze, księża i… Przez chwilę myślałem o inżynierach – ale to przecież nieprawda. Technika współczesna zmienia się tak szybko, że na studiach mają szansę co najwyżej opanować pewne reguły rzemiosła. Jego praktycznych zastosowań będą się jednak uczyć dopiero w pracy. Architekci..? Być może. Na pewno: aktorzy, muzycy i cyrkowcy (a tak! Jest w Polsce szkoła – co prawda chyba tylko średnia – która kształci artystów cyrkowych). Nie wiem. Może Państwo macie jeszcze jakieś przykłady takich zawodów gdzie same studia wystarczą do tego, żeby móc bez obawy popadnięcia w śmieszność od razu podjąć po nich pracę? A może te które wymieniłem, a których przecież z autopsji nie znam, wcale takiej możliwości mimo wszystko nie dają..?

 

Po co studiować ciężko jeśli będzie się podawać frytki?

Istnieje spora grupa osób które studiują po to, aby tą drogą wejść w szeregi pewnej społecznie poważanej korporacji. Są to z całą pewnością prawnicy. W pewnym sensie także i lekarze oraz księża (jak widać, granice między pierwszym a drugim celem studiowania są płynne: wymieniłem lekarzy i księży w poprzednim akapicie dlatego, że choć jasnym jest, że i w tych zawodach do doskonałości potrzebna jest pewna praktyka, to jednak świeżo upieczony absolwent medycyny powinien chyba umieć opatrzyć skaleczony palec, a świeżo upieczony ksiądz zaraz po seminarium: odprawić Mszę – nieprawdaż..?). Nauczyciele wszelkich specjalności i stopni. Wojskowi i policjanci.

Zdecydowana większość studiujących nie należy jednak ani do jednej, ani do drugiej grupy. Bo też, powiedzmy sobie szczerze, kto w wieku lat 18 jest już absolutnie pewien, czego będzie chciał w życiu, jaki zawód ma zamiar uprawiać lub też – do jakiej korporacji należeć..? Może 50 czy 100 lat temu większość młodzieży w tym wieku już to wiedziała. Ale to były przecież czasy biedy i zacofania. Teraz mamy dobrobyt. A jedną z podstawowych cech dobrobytu jest możliwość leniuchowania i odkładania na później trudnych decyzji. Sam tak robię zawsze, ilekroć tylko mogę sobie na to pozwolić – i dobrze mi z tym!

Owa większość studiujących bez konkretnego powodu (a więc i bez jakiegoś szczególnego, opartego na kalkulacji zysków i strat, namysłu nad tym, co właściwie studiować..?) nieświadomie (na ogół) naśladuje pewien z dawna utrwalony model.

Studia uniwersyteckie bowiem, wcale ale to wcale nie służą temu, aby kształcić naukowców i dokonywać odkryć. Instytucja uniwersytetu jest o kilkaset lat starsza od współczesnej nauki empirycznej – a jakby tak sięgać po różne starożytne przykłady, na których była wzorowana, to może i o dwa tysiąclecia. Instytucja ta zawsze służyła:

-       rekrutacji członków zamkniętych, cieszących się prestiżem i przywilejami korporacji,

-       rekrutacji elity władzy.

Ta pierwsza funkcja jest przy tym dla instytucji uniwersytetu pierwotna i podstawowa. Nie jest przypadkiem że system stopni akademickich jest dokładną analogią systemu „stopni“ rzemieślniczych w dawnych, średniowiecznych cechach! W obu przypadkach wierzchołek hierarchii tworzy „mistrz“ – czyli po łacinie: „magister“ (dla przyjaciół: „megi…“). „Bakałarz“, albo „licencjat“ to odpowiednik czeladnika, który osiągnął już pierwszy stopień wtajemniczenia, czyli wyzwolił się z podłej, pogardzanej kondycji ucznia, czyli terminatora (a więc takiego pracownika, który został mistrzowi oddany tylko „do terminu“ – a więc: „na określony czas“, żeby w tym czasie podstawy umiejętności zawodowych zdobył, ale też i „na określonych warunkach“ – określonych zwykle w umowie jaką rodzicie delikwenta zawierali z majstrem, ustalając kto komu za co płaci: terminator płacił mistrzowi za mieszkanie, wikt i opierunek, a czasem też i za naukę, mistrz płacił jego rodzicom za pracę ucznia…).

Pierwotne uniwersytety francuskie i włoskie, powstające już od XI wieku, były rodzajem takiej cechowej organizacji prawników i lekarzy. Aż do wieku XIX zresztą, uniwersytety miały zwykle pięć wydziałów: wydział wstępny (czyli „sztuk wyzwolonych“) oraz wydziały: teologii, prawa, medycyny i filozofii (wydziały filozofii wyodrębniły się z „wydziałów sztuk wyzwolonych“ gdzieś tak w XVIII wieku, na fali laicyzacji). Herb Uniwersytetu Warszawskiego, założonego przez cara i króla Aleksandra I w roku 1817 jest tego do tej pory świadectwem: w otoku orła widzimy tam pięć gwiazd, po jednej dla każdego z wydziałów.

Funkcja rekrutacji elity władzy pojawiła się zrazu tylko w Wielkiej Brytanii – i był to jeden z istotnych elementów tej rewolucji mentalnej i technologicznej, której beneficjentami ciągle jesteśmy: pomyślmy zatem z wdzięcznością o tych zimnych, niebieskookich pederastach z Trinity College lub Eton, gdy – póki jeszcze można – oddamy się gorączce przedświątecznych zakupów i niczym nie pohamowanemu obżarstwu! Nie, wcale nie o to chodziło, że dzięki wykształceniu uniwersyteckiemu syn sklepikarza mógł zostać ministrem. Bo nie mógł. I wcale nie o to chodziło.

Podstawowym problemem z jakim musieli sobie radzić pionierzy kapitalizmu w krajach anglosaskich (bo od końca wieku XVIII doszły jeszcze Stany Zjednoczone) była kwestia wiarygodności. Problem ten nie ma większego znaczenia gdy na targu kupujemy pietruszkę czy ziemniaki – jak nas raz sprzedawca oszuka, więcej do niego nie pójdziemy, a nasza ewentualna strata nie jest tak wielka, żebyśmy mieli ze strachu przed nią pietruszki czy ziemniaków nie kupić. Jednak w miarę jak rośnie skala prowadzonych operacji skutki oszustwa lub wynikającego z niekompetencji czy tchórzostwa błędu stają się coraz poważniejsze.

Jako pierwsza musiała się z tym zmierzyć Kompania Wschodnioindyjska. Notorycznie okradana i oszukiwana przez swoich z reguły niekompetentnych urzędników i kapitanów w odległych Indiach, gdzie praktycznie nie sposób ich było kontrolować. Na fali zainteresowania Wschodem jej właściciele dowiedzieli się, że w Chinach urzędników rekrutuje się przy pomocy egzaminów. Postanowili zatem podjąć eksperyment: posady w Indiach nie były od tej pory oferowane potomkom i krewnym dotychczasowych pracowników, a każdemu, kto zdał egzamin polegający na ułożeniu na zadany temat wiersza w języku starogreckim.

Jaki ma związek układanie na zadany temat wiersza w klasycznej grece z Indiami, handlem lub dyplomacją? Żaden – ale przecież indologii wtedy jeszcze nie było, podobnie jak Szkoły Głównej Handlowej, a od czegoś trzeba było zacząć. Inicjatorzy tego eksperymentu mieli nadzieję na to, że ktoś, kto poświęcił kilkanaście lat życia na opanowanie klasycznej greki tak, aby umieć poprawnie układać wiersze na zadany temat, jest przynajmniej człowiekiem zdyscyplinowanym, potrafi się uczyć no i może – trzyma jakiś moralny pion i okradać swego pracodawcy nie będzie..?

Kompletnie się to nie sprawdziło. Kompania zapłaciła za tę naiwność bankructwem. Ale system, mimo tej porażki – przyjął się! Dlaczego tak się stało? Ano dlatego, że ludzie którzy poświęcali kilkanaście lat życia na opanowanie klasycznej greki w stopniu umożliwiającym układanie wierszy na zadany temat (do czego znakomicie się nadawały właśnie studia uniwersyteckie!) może nie nabierali od tego jakiegoś moralnego pionu. W każdym razie nie aż tak, żeby tylko z tego powodu nie okradać swoich pracodawców. Ale z całą pewnością wyrabiali w sobie głębokie poczucie grupowej solidarności – nie mogło być inaczej, skoro przez tak długi czas zajmowali się wespół w zespół tak oderwanym od codziennego życia zajęciem jak studiowanie klasycznej greki! Więź jaka między nimi powstała sprawiła, że popierali się nawzajem. Łatwo też nabierali zaufania i nawiązywali podobne więzi z innymi absolwentami podobnie oderwanych od codziennego życia studiów. W krótkim czasie wszyscy „specjaliści od Indii“ byli absolwentami tych kilku kolegiów w Oxfordzie i Cambridge, które potrzebne dla zdania egzaminu Kompanii curriculum oferowały. Kiedy więc zarząd nad Indiami przejęła Korona nikt inny nie mógł objąć nowych, rządowych posad… A że więź grupowa czyni cuda (nota bene, dokładnie w tym samym celu powstała i dzięki tej samej potrzebie wiarygodności taki sukces odnosiła i odnosi w świecie anglosaskim… masoneria!), nie minęło nawet jedno pokolenie, a absolwenci tych samych kolegiów obsadzali też i wszystkie inne wydziały administracji rządowej.

Uniwersytet jako kuźnia kadr dla przyszłej władzy istotny jest o tyle, że wytwarza silne, emocjonalne związki między kolegami z roku oraz poczucie grupowej solidarności absolwentów tych samych kierunków czy uczelni. Widzimy to w praktyce. Nie znaczy nic w polskiej bankowości czy w Ministerstwie Finansów, kto nie ukończył SGH (a najpewniej jeszcze… SGPiS: czy dla młodszych Czytelników trzeba ten skrót rozwijać..?). Nie zrobi kariery w sektorze węglowym nikt, kto nie ukończył krakowskiej AGH. I tak dalej i temu podobne… Może ktoś z Państwa ma jakieś ciekawe przykłady podobnych gakubatsu (czyli „uczelnianych gangów“ – jak to się nazywa w języku japońskim, najbardziej ze wszystkich mi znanych wyczulonym na tego rodzaju niuanse…). Oczywiście, samo ukończenie konkretnej uczelni i kierunku automatycznie sukcesu życiowego nie daje. Trzeba jeszcze wódkę z kolegami pić. Dbać o emocjonalne związki. Inwestować w przyjaźnie. Do czego własnym, negatywnym przykładem zniechęcony, gorąco Państwa studentów, jeśli się tu jacyś trafili – namawiam! Egzaminy mogą poczekać. Naprawdę, nie ma większego znaczenia co umie lub czego nie umie absolwent SGH. To na pewno nie zdecyduje o jego przyszłej karierze. Zaś przyjaźń z przyszłym ministrem…

Wypływają z tego logicznie dwa wnioski. Po pierwsze – naprawdę nie ma wielkiego znaczenia, czy polskie uczelnie kształcą na najwyższym światowym poziomie, czy zgoła wprost przeciwnie, jak niektórzy narzekają. Na potrzeby rekrutacji elity władzy mogą nie uczyć w ogóle niczego, albo uczyć wypędzania złych mzimu. Co to ma w ogóle do rzeczy..?

Po drugie – ile jest takich szkół i kierunków, które rzeczywiście dają dostęp do władzy i luksusów – a ile takich, które dają nic nie warty papier i trzy lub pięć lat mniej lub bardziej słodkiego nieróbstwa..? Bo, proszę Państwa – ja akurat miałem szansę i sam ją zmarnowałem. Gdybym częściej chodził na wódkę z kolegami ze stosunków międzynarodowych na UW, pewnie bym teraz o przetrwanie kolejnego miesiąca się nie martwił. Niestety, 99% owego bezmyślnego tłumu wypełniającego setki już teraz polskich uczelni wyższych, pijąc z kolegami wódkę, tylko sobie wątrobę w młodym wieku niszczy. Bo wszyscy absolwenci owych „Wyższych Szkół Przedsiębiorczości i Zarządzania“, czy innych temu podobnych, jak jeden mąż trafią do pośredniaka. Ich ciężko wywalczone dyplomy tylko im będą w życiu przeszkadzać. Powodując dyskomfort wynikający z niespełnionych oczekiwań i rosnącej rozbieżności między marzeniami a rzeczywistością. Ukończenie marnej – tj. nie dającej kontaktów, prestiżu, możliwości – uczelni jest takim samym „luksusem dla ubogich“, jak 40-metrowe mieszkanie w bloku udające rezydencję Carringtonów. Wszystko, co można potem ewentualnie robić, to tradycyjnie – a więc dzięki rodzinie i wcale niekoniecznie uczelnianym przyjaciołom – zatrudnić się np. w powiatowym urzędzie pracy. Albo w miejskim domu kultury. Niestety, niewielu bowiem znajdzie w sobie dość hartu ducha, aby ten nic nie warty papierek schować głęboko do szuflady i wziąć się do normalnej, produktywnej pracy fizycznej. Co nie jest dobrą wiadomością w kontekście czekającego nas kryzysu…

 

Autorem tekstu jest Jacek Kobus

Podobne artykuły


31
komentarze: 13 | wyświetlenia: 6996
28
komentarze: 18 | wyświetlenia: 5170
20
komentarze: 5 | wyświetlenia: 55266
18
komentarze: 16 | wyświetlenia: 1294
18
komentarze: 11 | wyświetlenia: 9293
17
komentarze: 3 | wyświetlenia: 11580
15
komentarze: 2 | wyświetlenia: 3156
12
komentarze: 9 | wyświetlenia: 9092
10
komentarze: 0 | wyświetlenia: 1993
10
komentarze: 15 | wyświetlenia: 5099
9
komentarze: 18 | wyświetlenia: 490
20
komentarze: 3 | wyświetlenia: 41023
12
komentarze: 5 | wyświetlenia: 11997
 
Autor
Dodał do zasobów: Wojciech Majda
Artykuł



  swistak  (www),  15/12/2010

Największą wartość na świecie ma informacja na ten remat. Studia uzbrajają człowieka w zdolność selekcjonowania informacji z pomocą zdobytej wiedzy. W końcu dochodzimy do mądrości by inteligentnie posługiwać się wiedza dla dobra bliżnich. To żródło niewyczerpanego szczęścia, satysfakcji, spełnienia i zadowolenia z sensownego życia.

  kev  (www),  15/12/2010

Można jeszcze studiować dla samej wiedzy i realizowania swoich własnych zainteresowań ... ale takich ludzi niestety też już coraz mniej...

Najbardziej podoba mi się zdanie"Trzeba jeszcze wódkę z kolegami pić" bardzo ważna rzecz podczas studiowania ;)
Z artem się zgadzam, ale na szczęście dzięki moim studiom nie będę musiał mieszkać w 40 metrowym mieszkaniu udając Carringtonów, tylko w domku z ogrodem, bo po nich pracodawcy walą drzwiami i oknami po takich jak ja ;D
pozdo

Po co Tobie studia..?Słowo "nam" wyklucza indywidualne decyzje jakie są przykładowo związane z szansą na sukces i tysiące Euro miesięcznie po zdobyciu dyplomu lub na pracę w Lidl za 1200 Euro, netto,122 metrów za Nysą.Temat jest bardzo ciekawy. Całe szczęście , że żyjemy w czasach ,w których każdy ma szanse na sukces i to nawet bez księżeczki partyjnej,czy też bez fortuny rodziców,pomimo kontraktó ...  wyświetl więcej



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2018 grupa EIOBA. Wrocław, Polska