Login lub e-mail Hasło   

Złota Liczba

Odnośnik do oryginalnej publikacji: http://www.zobaczycmatematyke.krk.pl/003(...)l#SPACE
Złota liczba była znana już starożytnym Grekom.Złotą liczbę często oznacza się symbolami greckiej litery „Fi”: Φ(fi duże) lub φ(fi małe, częściej występuje).
Wyświetlenia: 1.615 Zamieszczono 03/07/2015

Definicja

Złota liczba była znana już starożytnym Grekom. Jest ona ściśle związana z tak zwanym złotym podziałem. Podział ów polega na takim podzieleniu odcinka  na dwie części, aby stosunek długości dłuższego odcinka do długości krótszego odcinka był taki sam jak stosunek długości dłuższego odcinka do długości całego odcinka(|dłuższy| + krótszy|). Poniższy rysunek przedstawia graficznie powyższe zadnie.

Złoty podział
Złoty podział, symbolł

Złotą liczbę często oznacza się symbolami greckiej litery „Fi”:  Φ(fi duże) lub φ(fi małe, częściej występuje). Możemy rozwiązać powyższe równanie, i obliczyć ile faktycznie wynosi ta złota liczba.

Wzór

Złoty podział, wyprowadzenie wzoru

Po przeliczaniu dowiadujemy się, że Złota Liczba wynosi w przybliżeniu 1,618033988… Liczba Fi ma to do siebie, że jeżeli podniesiemy ją do kwadratu, otrzymamy liczbę dokładnie… o jeden większą. Natomiast jeżeli byśmy porównali odwrotność Złotej Liczby do jej samej, otrzymamy Złotą liczbę pomniejszoną o jeden. Drugie rozwiązanie tutaj możemy odrzucić, bo równanie tyczyło się długości odcinka, a z założenia długość taka musi być większa od zera. Mimo to warto też się nad nim zastanowić. Wynosi ono -0,618033988… Czyli tyle ile ile wynosi liczba przeciwna do odwrotności Złotej Liczby.

Całość jest bardzo ciekawa, ze względu na to, że złoty podział odcinka możemy stosować w nieskończoność, a stosunki pomiędzy odpowiednimi odcinkami będą Złotą Liczbą podniesioną do odpowiedniej potęgi.

Inspiracja

Ów liczba ma ponadto niezwykłe walory estetyczne. Starożytni architekci korzystali z niej konstruując takie budowle jak chociażby Partenon. Starali się, żeby jak najwięcej elementów względem siebie posiadało ten charakterystyczny stosunek.

Również dzisiejsi projektanci wykorzystują złotą liczbę. Poniżej widzimy wieżę "Canada's National Tower"

Znajduje ona zastosowanie ponadto w malarstwie, muzyce, czy praktycznie każdej dowolnej dziedzinie sztuki.

Stworzenie adama

Stworzenie Adama(Zródło)

Ostatnia Wieczerza

Ostatnia Wieczerza( Źródło )

A wszystko to w celu... naśladowania natury(boga?) i oddawania jej piękna nawet w dziełach człowieka.

Warto zaznaczyć ponadto że same proporcje człowieka są zbliżone do złotego podziału. Sztandarowym przykładem tutaj może być stosunek wysokości osoby do długości od stóp do pępka, czy iloraz odległości między ramieniem a czubkiem palców i między łokciem a czubkiem palców.

Występowanie Złotej Liczby w budowie człowieka, jak i w naturze, jest niezwykłym zjawiskiem. Wskazuje na istnienie jakiejś wyższej reguły. Możliwych tematów do omówienia jest bardzo dużo, toteż skupię się na jednym konkretnym. Mianowicie jak Matka Natura wykorzystuje dostępną przestrzeń. Zainteresowanych tematem odsyłam do naprawdę świetnej strony gromadzącej informacje o złotej liczbie.

Ciąg Fibonacciego

1, 1, 2, 3, 5, 8, 13, 21, 34, 55, 89, 144, 233, 377, 610, 987, 1597...

Prostymi słowami: każdy jego element jest sumą dwóch poprzednich.

A gdzie tu złoty podział? To stosunek jednego elementu do elementu go poprzedzającego. Im większe wybierzemy elementy tym większą uzyskamy dokładność.

Wynika z tego bardzo ważna zależność, każdy kolejny element możemy uzyskać, mnożąc pierwotny przez złoty podział. Gdybyśmy natomiast dzielili bardziej odległe elementy, uzyskamy liczbę phi podniesioną do potęgi [ilość elementów pomiędzy]+1

W standardowej wersji Ciągu Fibonacciego elementami początkowymi są 1 i 1, w Ciągu Lucasa są to 2 i 1. Tak naprawdę mogą to też być dowolne liczby. Mówimy wtedy o Uogólnionym Ciągu Fibonacciego. Niezależnie od elementów początkowych, najważniesza własność jest zachowana. Stosunek jednego elementu do elementu go poprzedzającego, to liczba Fi.
Więcej o Uogólnionym Ciągu można poczytać stronie dr. Ron'a Knott'a

Jako że Ciąg Fibonacciego i złoty podział to bardzo sprzężone zagadnienia, warto przytoczyć kilka niesamowitych właściwości Ciągu Fibonacciego. Proszę mieć na uwadze, że ciąg, jak i każda jego odmiana, bezpośrednio wynika z liczby Phi!

Wybrane własności

Dowolny element

Możemy wyznaczyć wartość elementu ciągu Fibonacciego znając tylko jego pozycje w ciągu. Wzór dla Ciągu Fibonacciego gdy f(0) = 1 i f(1) = 1:

phi

Jordan Malahi Dant wyznaczył natomiast wzór:

phi

gdy f(0) = 0, f(1) = 1.
Zgromadzenie wzorów dotyczących powyższych zagadnień można zaleźć tutaj.

Trójkąt pascala

Posiada on oprócz bardzo wielu swoich charakterystycznych cech, związek ze Złotym Podziałem, jednakże pośrednio poprzez ciąg Fibonacciego. Poniższa animacja przedstawia tą cechę.

Trójkąt Pascala

Źródło: Własne

„Eleven Is the Sin”

...jak pisze Marvolo Livo w [1]. Jeżeli weźmiesz dowolne dziesięć kolejnych elementów (uogólnionego) ciągu Fibonacciego i je zsumujesz, to otrzymasz jedenasty element w kolejności.

Trójki Pitagorejskie

Weźmy cztery kolejne elementy z Uogólnionego Ciągu Fibonacciego i oznaczmy je literami kolejno: a, b, c oraz d. a i d nazwiemy również skrajnymi, b i c wewnętrznymi.

Wtedy prawdziwe jest zdanie: Suma kwadratów iloczynu elementów skrajnych oraz podwojonego iloczynu elementów wewnętrznych, jest równa kwadratowi sumy kwadratów elementów wewnętrznych

Można to zapisać również tak:

Trójkąt?!

Jeżeli popatrzymy na powyższą równość przez pryzmat Twierdzenia Pitagorasa, zauważymy że wartości "w nawiasach" tworzą Trójkę Pitagorejską, czyli trzy takie liczby, z których można zbudować trójkąt prostokątny. Powyższe równanie można łatwo udowodnić, korzystając z faktu, że:

  1. Wartość każdego elementu Ciągu jest równa iloczynowi jego poprzednika i Liczby Fi
  2. Liczba Fi podniesiona do kwadratu daje Liczbę Fi powiększoną o jeden

Artykuł o tym można znaleźć również w książce autora Marvolo Livo [2].

Optymalne zapełnianie przestrzeni

Natura, jak to często bywa, musi borykać się z wieloma problemami. Jednym z nich jest jak najlepsze zagospodarowanie dostepną przestrzenią, na przykład w celu zdobycia odpowiedniej ilości promieni słonecznych dla liści roślin czy też, zmieszczenia jak największej ilości elementów w danym obszarze(jak chociażby pestki słonecznika).

Słonecznik!

Rozpatrzmy następującą sytuację. Istnienie układ współrzędnych biegunowych. Mogą w nim znajdować się punkty o określonym promieniu(odległości od środka, zaznaczony na czerwono) i określonemu kątowi względem 0°(zaznaczony na żółto).

biegun

Zródło: Własne

Każdy odcień to inna wartość odległości, tutaj jedna zmiana barwy na jaśniejszą to wzrot odległości o 1

Rozmieszczanie punktów na płaszczyźnie

Ilość punktów które będziemy pozycjonować oznaczymy literką N. Odległość każdego punku( R(x) )od środka wynosi √x { gdzie x to numer punktu oraz x należy do [1, N] }. Kąt każdego kolejnego punktu będzie większy o Θ (theta) od punktu o numerze o jeden mniejszym. Θ będzie współczynnikiem w naszych obliczeniach. Kąt punktu 1. wynosi zero.

W zależności od współczynnika theta punkty ułożą się w różnych prawidłowościach.

Natura

A jak to wszystko się ma do Matki Natury i jej Problemów?

Powyższy "schemat" układania elementów nie tyczy się tylko "powierzchni płaskich". Równie dobrze, może on kreować:

Szyszki z kosodrzewiny tatrzańskiej :)

Bobrowiec to piękna góra

Zródło: Własne

Przypisy

[1] „The Golden Ratio”, Marvolo Livo, str 104

[2] „The Golden Ratio”, Marvolo Livo, str 107

[3] Pseudokod:

  1. N - ilość obiektów; H - odległość; TH - współczynnik; I - zmienna pomocnicza, X, Y - zmienne przechowujące współrzędne punktu; A - kąt aktualnego punktu; CX, CY - współrzędne środka
  2. I = 0
  3. Jeżeli I > N to zakończ, w przeciwnym razie kontynuuj
  4. I = I + 1;
  5. A = A + TH
  6. R = sqrt( I+1 )
  7. X = CX + sin(A) * R;
  8. Y = CY + cos(A) * R;
  9. Rysuj punkt w (X, Y)
  10. Idź do 3.

[4] Sandra to moja autorska aplikacja do generowania płynnie zmieniających się animacji. Kod projektu jest ogólnodostępny. Jest ona w fazie rozwoju, brak ukończonej dokumentacji. Wykorzystuje: C++, OpenCV

Andrzej Golonka, 2013, ZobaczyćMatematykę

Podobne artykuły


29
komentarze: 23 | wyświetlenia: 39384
18
komentarze: 30 | wyświetlenia: 61752
11
komentarze: 31 | wyświetlenia: 2763
61
komentarze: 41 | wyświetlenia: 9337
22
komentarze: 8 | wyświetlenia: 2066
13
komentarze: 8 | wyświetlenia: 1977
13
komentarze: 55 | wyświetlenia: 21282
12
komentarze: 3 | wyświetlenia: 29637
45
komentarze: 12 | wyświetlenia: 42023
31
komentarze: 7 | wyświetlenia: 85844
27
komentarze: 10 | wyświetlenia: 20193
58
komentarze: 20 | wyświetlenia: 80488
14
komentarze: 8 | wyświetlenia: 100619
11
komentarze: 2 | wyświetlenia: 5195
 
Autor
Dodał do zasobów: Marek Lipski
Artykuł



Bardzo ładnie pokazuje skąd wzięła się ta proporcja Trójkąt Keplera.
https://pl.wikipedia.org/wiki/Złoty_podział#/media/File:Kepler_triangle.svg
Chociaż też często spotykałem w wykorzystaniu w sztuce, architekturze, a szczególnie w fotografii, pojęcie złotego podziału jako 2:1. I też działa.

@Janusz Nitkiewicz: Opinia na ten temat jest zwasze mile oczekiwana. Tutaj w linku ,więcej na ten temat,bardzo związanym również z muzyką ale i historią muzyki ,matematyki która była przez wiele,wiele wieków retuszowana,manipulowana.
Scott Olsen - Złoty podział w naturze, fizyce, sztuce i architekturze
http:/ ...  wyświetl więcej

Pasjonowali się tą wiedzą Platon i Pitagoras potem zniknęła z podręczników - pytanie komu to przeszkadzało?
podobny link; https://www.youtube.com/watch?(...)voGuT-8

@Robert Starewski: hahaha."pytanie komu to przeszkadzało?"Znakomite pytanie. Komu zależało na "cenzurze" Platona,Pitagorasa? Dziękuję serdecznie za opinię..

A ja obliczyłem, że liczba phi pochodzi z 16-D, gdzie ma dodatkową symetrię i niedługo napiszę o tym artykuł - Matematyka Kreatywna cz.VII... Pewnie to kwestia paru dni. :-)



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2018 grupa EIOBA. Wrocław, Polska