Login lub e-mail Hasło   

Zabójstwo kwalifikowane a zbieg przepisów ustaw i zbieg przestępstw

Niniejsze opracowanie porusza problematykę przepisów ustaw i zbieg przestępstw w aspekcie zabójstwo popełnionego w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie
Wyświetlenia: 1.263 Zamieszczono 09/08/2017

- Zbieg przepisów ustaw i zbieg przestępstw

Pojęcie i rodzaje zbiegu przepisów ustaw

            Analizując literaturę przedmiotu można dojść do konkluzji, iż pojęcie „zbieg przepisów”[1] stanowi termin zarówno języka prawnego, ponieważ posiada swoje ustawowe zakorzenienie oraz języka prawniczego – ze względu na swoje ugruntowane miejsce w dogmatyce prawa karnego[2]. Jak podkreśla P. Kardas, powyższe pojęcie „ma status terminus technicus[3].

            W ogólności (in genere) zbieg przepisów – polega na tym, iż jeden czyn prawnie wzbroniony wyczerpuje znamiona przestępstwa stypizowane w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, zatem, innymi słowy, narusza dyspozycję kilku zakazów karnych[4].

            W zależności od skutków prawnych powyżej opisanej sytuacji, w doktrynie wyróżnia się zbieg przepisów pozorny (lub pomijalny) oraz rzeczywisty. w piśmiennictwie można doszukać się problematyki związanej z określeniem liczby czynów w ramach ściśle określonego zdarzenia. z kolei w orzecznictwie oraz doktrynie przyjęło się kilka kryteriów, które mają za zadanie niejako ustalić jedność czynu. Zaliczyć do nich można:

- wyodrębnienie zintegrowanego zespołu aktywności sprawcy;

- powyższa aktywność powinna stanowić jedno zdarzenie z punku widzenia postronnego obserwatora;

- zwartość czasowa i miejscowa;

- tożsamość planu sprawcy lub motywacji[5].

            Pozorny zbieg przepisów polega na tym, iż dany czyn wyczerpuje znamiona przestępstwa określone w dwóch lub więcej przepisach, jednakże faktu zbiegu nie uwzględnia się w kwalifikacji prawnej. Zezwalają na to tzw. reguły wyłączenia wielości ocen[6], które to nie wynikają z ustawy karnej, lecz są tworem przede wszystkim doktryny, jak i orzecznictwa. z kolei w ramach powyżej wskazanych reguł wyróżnia się zasadę specjalności, konsumpcji oraz subsydiarności.

Jako pierwsza analizie zostanie poddana zasada specjalności wyrażająca się w łacińskiej paremii lex specialis derogat legi Generali, która oznacza, iż przepis szczególny wyłącza zastosowanie przepisu ogólnego. Mowa tu o sytuacji, w której to zbiegiem jest objęty typ podstawowy przestępstwa oraz typ uprzywilejowany lub kwalifikowany, który zważywszy na tematykę niniejszego opracowania, zostanie w dalszej części pracy zostanie poddany głębszej eksplikacji. w owej sytuacji swe zastosowanie znajduje tylko typ uprzywilejowany bądź kwalifikowany jako lex specialis, np. matka sprawczyni dzieciobójstwa narusza art. 148 § 1 oraz 149 k.k. Zważywszy na to, iż art. 149 k.k. determinuje typ uprzywilejowany, to on znajdzie swe zastosowanie, wykluczając art. 148 § 1 k.k.

            Z kolei zasada konsumpcji przejawia się w paremii lex consumens derogat legi consumptae. Oznacza ona, że przepis konsumujący (lub pochłaniający) wyłącza zastosowanie przepisu konsumowanego (lub pochłanianego). Można te uwarunkowania odnieść do sytuacji, w której to – jak podkreśla M. Gałązka – „jeden ze zbiegających się przepisów zawiera w sobie wszystkie znamiona przestępstwa umieszczone w drugim, a ponadto dodaje jeszcze inne znamiona, których ten drugi przepis nie przewiduje”[7]. Warto podkreślić, iż przepis przewidujący łagodniejsze ustawowe zagrożenie nie może pochłaniać przepisu surowszego. w piśmiennictwie można odnaleźć pewną opinię, iż to właśnie zasada konsumpcji wywołuje najwięcej trudności z stosowaniu, a przede wszystkim poprawnym respektowaniu.

            Trzecia, a zarazem ostatnia z reguł wyłączających wielość ocen, to zasada subsydiarności. Tak jak dwie powyższe, również i ta wyraża się w łacińskiej paremii, która brzmi: lex primaria derogat legi subsidiariae. Oznacza ona tyle co „przepis pierwotny wyłącza zastosowanie przepisu posiłkowego”. Problematykę związaną z określaniem, który przepis ma charakter pierwotny lub posiłkowy, rozstrzygnął ustawodawca wprowadzając tzw. klauzulę subsydiarności. w ustawie karnej występuje tylko jedna (sic!) taka klauzula, tj. w art. 231 § 4 k.k., zaś w świetle którego art. 231 § 2 k.k., określający tzw. kwalifikowany typ czynu zabronionego nadużycia władzy, ma zastosowanie dopiero wówczas, gdy owy czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa tzw. łapownictwa biernego (tj. art. 228 k.k.).

            Czyn wyczerpujący znamiona przestępstwa określone w dwóch lub więcej przepisach i nie znajdujący wobec niego zastosowania reguły wyłączania wielości ocen to tzw. rzeczywisty zbieg przepisów[8], który stanowi obok omówionego już pozornego zbiegu – drugi rodzaj zbiegu przepisów ustawy. Szczególnym przykładem rzeczywistego zbiegu przepisów jest popełnienie przez sprawcę czynu, który de facto wywołuje kilka różnych skutków.

            Rzeczywisty zbieg przepisów rzecz jasna posiada swoje bezpośrednie konsekwencje prawne, które są określone za pomocą trzech koncepcji.

            Pierwsza z nich stanowi tzw. konstrukcję idealnego zbiegu przestępstw. Polega ona na tym, że sprawca popełnił tyle przestępstw, ile w rzeczywistości naruszył przepisów. Logiczną konsekwencją wspomnianej konstrukcji jest traktowanie jej jako realnego zbiegu przestępstw z – co ważne – ewentualnymi modyfikacjami. Mamy tutaj do czynienia ze swego rodzaju fikcją prawną, która polega na stworzeniu dla potrzeb porządku prawnego z jednego czynu w sensie naturalnym – kilku czynów prawnie wzbronionych.

            Kolejną konstrukcją jest eliminacyjny zbieg przepisów, cechujący się tym, że zostaje zakwalifikowany czyn ze zbiegających się przepisów, który przewiduje karę najsurowszą. Należy podkreślić, iż de facto zredukowana kwalifikacja prawna nie wyraża całej treści kryminalnej przestępstwa. Mało tego – w sytuacji powrotu do przestępstwa (warunki recydywy) nie da się ustalić podobieństwa między czynem zabronionym ponownie a przepisem, który to nie został zamieszczony w kwalifikacji prawnej poprzedniego przestępstwa.

            Ostatnią koncepcją dotyczącą rzeczywistego zbiegu przepisów jest tzw. kumulatywny zbieg przepisów, który polega na tym, iż ten sam czyn może stanowić tylko jedno przestępstwo (np. art. 11 § 1 k.k.), w następstwie czego sprawca, który popełnił czyn przekraczający kilka norm karnych, zostaje skazany za jedno przestępstwo. w piśmiennictwie można odnaleźć, iż zaletą powyższej konstrukcji kumulatywnego zbiegu przepisów jest możliwość stwierdzenia podobieństwa kolejnego przestępstwa popełnionego przez tego samego sprawcę do danego przepisu, który naruszył czynem zabronionym objętym zbiegiem przepisów, a który nie został zakwalifikowany za podstawę wymiaru kary.

Pojęcie i rodzaje zbiegu przestępstw

            W orzecznictwie oraz nauce prawa karnego, pojęciem „zbieg przestępstw” (concursus delictorum)[9], jak podkreśla Łukasz Pohl, zwykło się określać sytuację, w której to ten sam sprawca swoim poczynaniem popełnia co najmniej dwa przestępstwa zanim zapadł pierwszy wyrok, nawet nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich[10].

            Co ważne, prawo karne może tratować je jako kilka zakazanych czynów w sensie stricte prawnym i – jako logiczna konsekwencja – kilka przestępstw. Ten rodzaj przestępstw ma charakter realny. z kolei możliwa jest również sytuacja, a której to kilka zachowań zostanie zakwalifikowanych jako jeden, a więc jako jedno przestępstwo. w tym przypadku zachodzi tzw. pozorny (lub pomijalny) zbieg przestępstw.

            Pomijalny (pozorny) zbieg przestępstw zachodzi wówczas, gdy sprawca dopuszcza się kilku czynów zakazanych, lecz zachodzi między nimi tak ścisły związek, iż są one traktowane jako jeden czyn w aspekcie prawnym[11]. Konsekwencją takiego zachowania jest skazanie i ukaranie sprawny za jedno przestępstwo. Podstawą uznania zbiegu przestępstw za pomijalny może być np. przepis prawa karnego, z którego treści wynika konieczność traktowania wielości zachowań jako jeden czyn. Inną podstawą są poglądy szeroko rozumianej doktryny oraz orzecznictwa. w ramach pozornego zbiegu przestępstw wyróżnić można kilka konstrukcji prawnych, tj.:

- czyny współukarane;

- czyn ciągły;

- przestępstwo wieloczynowe;

- przestępstwo złożone;

- przestępstwo wieloodmianowe;

- oraz przestępstwo trwałe.

            Z kolei realny zbieg przestępstw, jako drugi rodzaj zbiegu przestępstw, polega na tym że, ten sam sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, nim zapadło orzeczenie co do któregokolwiek z nich (tj. art. 85 k.k.). Warto podkreślić, iż zbieg ten zostaje przerwany przez każdy wyrok skazujący, nawet ten, który się jeszcze nie uprawomocnił. Popełnienie kilku przestępstw przez tożsamego sprawcę stanowi cechę charakterystyczną dla powrotu do przestępstwa, a więc recydywy. Na uwagę zasługuje wewnątrz obowiązujący podział dotyczący realnego zbiegu przestępstw, bowiem można wyodrębnić element różnorodny oraz jednorodny. Ten pierwszy dotyczy sytuacji, gdy objęte nim czyny wyczerpują znamiona różnych przestępstw. z kolei drugi, jednorodny, kiedy zbiegające się czyny podlegają kwalifikacji prawnej z tej samej normy prawnej. Co ważne, może on przybrać postać tzw. ciągu przestępstw. Konstrukcja ta w wielkim skrócie polega na tym, iż obok tożsamości kwalifikacji, przestępstwa zostały popełnione w analogiczny sposób oraz – co ważne – w krótkich odstępach czasu.

            Co do zasady, konsekwencją zbiegu przestępstw jest orzeczenie tzw. kary łącznej, która orzekana jest za wszystkie przestępstwa z możliwością nadzwyczajnego obostrzenia. Należy zwrócić szczególną uwagę, iż ten prawny quasi-zabieg nie jest stosowany w sytuacji kiedy zachodzi wspominany wcześniej ciąg przestępstw.

 

Czyn ciągły a ciąg przestępstw

            Powyżej określone instytucje prawa karnego przejawiają podobieństwo wynikające stąd, iż wykazują pomiędzy sobą podobieństwo, które wynika z powtarzalności zakazanych zachowań, których to sprawca dopuścił się w tzw. zwartości czasowej. Doktrynalna różnica pomiędzy nimi polega na tym, iż czyn ciągły zalicza się do pozornego zbiegu przestępstw, dlatego w sensie prawnym stanowi jeden czyn. z kolei ciąg przestępstw stanowi wariację realnego zbiegu przestępstw oraz składa się z kilku niezależnych czynów.

            Niestety w praktyce rozróżnienie powyższych instytucji przysparza wiele trudności. z piśmiennictwa wynika, iż wynika to stąd, iż ich warunki zaistnienia nie wykluczają się wzajemnie i w części nakładają się na siebie[12]. Dodatkowo, dla czynu ciągłego ustawa karna wymaga z góry powziętego zamiaru popełnienia czynu zabronionego, który jest trudny do ustalenia. Poniżej znajduje się tabela, która przedstawia różnice pomiędzy czynem ciągłym a ciągiem przestępstw (patrz: Tabela 1).

 

 

Tabela 1. Różnice pomiędzy czynem ciągłym a ciągiem przestępstw

 

Czyn ciągły

(art. 12 k.k.)

Ciąg przestępstw

(art. 91 k.k.)

Liczba czynów w sensie prawnym

jeden

kilka

Rodzaj zbiegu przestępstw

pozorny

realny

Odstępy czasowe między poszczególnymi elementami

krótkie

krótkie

Strona podmiotowa

tylko przestępstwo umyślne z góry powzięty zamiar

brak ograniczeń

Kwalifikacja prawna

brak ograniczeń

jednakowa – wszystkich czynów

Sposób popełnienia

jakikolwiek

podobny

Pokrzywdzony

wymóg tożsamości przy zamachach na dobra osobiste

brak ograniczeń

Znaczenie dla wymiaru kary

brak możliwości nadzwyczajnego obostrzenia kary

możliwość nadzwyczajnego obostrzenia kary

 

Źródło: M. Gałązka, op. cit., s. 177.

 

 

Problematyka zbiegu przepisów ustaw oraz przestępstw w aspekcie zabójstwa kwalifikowanego

 

            Ważną kwestią – jak podkreśla M. Budyn-Kulik – w aspekcie typu kwalifikowanego zabójstwa jest ustalenie motywacji zasługującej na szczególne potępienie do innych znamion kwalifikujących zabójstwo[13]. w sytuacji, gdy przyjęto znamię motywacji zasługującej na szczególne potępienie, które zostało niejako wchłonięte przez znamię innego typu kwalifikowanego, zastosowanie przepisu art. 148 § 2 pkt 3 k.k. należałoby wyłączyć na tzw. zasadzie konsumpcji. z kolei zbieg uznać za rzeczywisty pomijalny, ponieważ trudno odnieść się w tym przypadku do wspomnianej już zasadzie konsumpcji oraz uznać za tzw. zbieg pozorny[14]. Jeśli zaś znamię motywacji zasługującej na szczególne potępienie nie mieści się w znamionach innych typów kwalifikowanych zabójstwa. z tej przyczyny, gdy zostanie on zrealizowany w wyniki wspomnianej motywacji, należy uznać zbieg przepisów ustawy za tzw. rzeczywisty właściwi, jak również zastosować kumulatywną kwalifikację typów kwalifikowanych[15].

            Wyjątkową trudność stanowi ustalenie wzajemnej relacji przepisów w przypadku popełnienia zabójstwa w związku z: wzięciem zakładnika, rozbojem, czy też zgwałceniem. Problem polega na tym, iż czy w sytuacji ściśle określonej odległości pomiędzy zabójstwem a czynem prawnie wzbronionym stypizowanym w art. 148 § 2 pkt 2 k.k., należy oceniać wyłącznie motywację sprawcy co do samego zabójstwa, czy także wobec wspomnianego czynu pozostającego w związku[16].

            Zabójstwo z użyciem materiałów wybuchowych nie stanowi typowego sposobu realizacji czynu przez przeciętnego sprawcę. w tej sytuacji można przyjąć, iż urzeczywistnienie znamion zabójstwa z art. 148 § 2 pkt 4 k.k. wynikać będzie z motywu zasługującego na szczególne potępienie.

            Kolejną problematyczną kwestią jest popełnienie zabójstwa z uwagi na chęć osiągnięcia korzyści majątkowej. w tym przypadku dochodzi do rozboju, o którym mowa w art. 148 § 2 pkt 2 k.k. w tym przypadku zachodzi rzeczywisty zbieg przepisów ustawy, typów kwalifikowanych, skutkujących kumulatywną kwalifikacją[17]. Co ważne, nie można przyjąć, iż znamię motywu zasługującego na szczególne potępienie jest istotowo wpisane w znamiona wspomnianego powyżej rozboju. w związku z tym, pomiędzy tymi przepisami art. 148 § 2 pkt 2 i 3 k.k. zachodzi tzw. zbieg pomijalny[18].

Poniżej zostały zawarte fragmenty orzeczeń dotyczących problematyki motywacji zasługującej na szczególne potępienie.

„Wyrażana brutalnym działaniem pogarda dla najwyższej wartości, jaką jest ludzkie życie jedynie dla wyżycia się bądź tylko wywołania podziwu i swoistego uznania u swych kolegów jest zachowaniem jaskrawo nagannym, wywołującym oburzenie społeczne. w ocenie prawnej czyn taki winien być zakwalifikowany z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 pkt 3 k.k. jako kwalifikowana postać usiłowania zabójstwa”[19].

„Bezpodstawne upokorzenie drugiego człowieka w szczególności kobiety przez osoby jej znane i bliskie, wyrażające się w podejmowaniu wobec niej nieakceptowanych, wielokrotnych i zróżnicowanych praktyk seksualnych, dotkliwym biciu oraz obcięciu włosów i ogoleniu głowy, jest zaprzeczeniem elementarnych ludzkich odczuć prowadzących do wytworzenia u ofiary sytuacji wysoce traumatycznej nie tylko środowiskowo, ale i rzutujących na wykreowanie długotrwałego stresu pourazowego, a co za tym idzie wywołujących społeczną odrazę, pozwalające przyjąć, że przestępstwo popełnione zostało w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie, umożliwiające orzeczenia środka karnego pozbawienia praw publicznych, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki wynikające z treści przepisu art. 40 § 2 k.k.”[20].

Nienawiść jest traktowana jako taki motyw, wówczas gdy chodzi o wywołanie sensacji, gdy przestępstwo jest popełniane z radości zadawania bólu lub gdy celem przestępstwa jest wywołanie reakcji, mając na celu zachowanie czystości etnologicznej, kulturowej czy rasowej, a na szczególne potępienie zasługiwać będą sprawcy przestępstw (zwłaszcza zabójstw) działający bez istotnego, wyraźnego motywu. Chodzi o sytuację, kiedy motyw bezpośredni był nieadekwatny do wagi czynu, np. zabójstwo z nudów albo z ciekawości[21].

„Motywacją zasługująca na szczególne potępienie (art. 148 § 2 pkt 3 k.k.) będzie chęć osiągnięcia korzyści majątkowej, gdy sprawcy pozbawiając życia pokrzywdzonego dążą do zagarnięcia niewielkich pieniędzy, celem przeznaczenia ich na zabawę (dyskoteki, alkohol, narkotyki) i tak je następnie faktycznie wydają – taka bowiem motywacja musi wywołać silne reakcje repulsywne w społeczeństwie”[22].

Z drugiej strony zasadnie twierdzi się, że „Działanie z chęci korzyści majątkowej jest działaniem z niskich pobudek. Gdy dla uzyskania pieniędzy poświęca się życie ludzkie, jest to działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie. Dla własnego niegodziwego zysku sprawca poświęca bowiem najważniejsze dobro prawne, ludzkie życie”[23].

„Bezwzględny sposób działania, który się przejawił w biciu pokrzywdzonej po twarzy i zmuszaniu jej przez to do poddania się czynowi nierządnemu, świadczy o niskich pobudkach działania oskarżonego. Tego rodzaju postępowanie budzi w odczuciu społecznym pogardę i odrazę. Zachodzą więc wszelkie podstawy do orzeczenia w stosunku do oskarżonego na zasadzie art. 40 § 2 k.k. dodatkowej kary pozbawienia praw publicznych”[24].

[1] Więcej na ten temat: T. Bojarski, Kilka uwag w kwestii zbiegu przestępstw i zbiegu przepisów, [w:] Hominum causa omne ius constitutum Est. Księga Jubilleuszowa ku czci Profesor Alicji Grześkowiak, red. A. Dębiński i in., Lublin 2006; M. Górczak, Wymiar kary w ramach kumulatywnej kwalifikacji – trudne spojrzenie na pozorną oczywistość, CzPKiNP 2010, Nr 1; P. Kardas, Problem zbiegu przypisów ustawy karnej a różne postaci współdziałania, Prok. i Pr. 2005, Nr 7-8; J. Kostarczyk-Gryszka, Kumulatywny zbieg przepisów ustawy określających przestępstwo umyślne oraz przestępstwo nieumyślne, PiP 1973, z. 4; J. Nowiński, z problematyki wymiaru kary przy kumulatywnym zbiegu przypisów, NP. 1981, Nr 10-12; Ł. Pohl, Zbieg przepisów ustawy i zbieg przestępstw – próba uporządkowania pojęć, RPEiS 2005, z. 1; A. Rybak, O istocie kumulatywnej kwalifikacji przepisów ustawy, Pal. 1999, Nr 9-10; A. Spotowski, Pomijalny (pozorny) zbieg przepisów ustawy i przestępstw, Warszawa 1976; A. Stefeński, Kryteria wybru przepisu przewidującego karę najsurowszą, Prok. i Pr. 2007, Nr 9; W. Wolter, Kumulatywny zbieg przepisów ustawy, Warszawa 1960; Tenże, Reguły wyłączenia wielości ocen w prawie karnym, Warszawa 1968.

[2] Zob. P. Kardas, Zbieg przepisów ustawy w prawie karnym. Analiza teoretyczna, s. 63, LEX/el. 2011.

[3] Ibidem.

[4] Zob. M. Gałązka, Zbieg przepisów, [w:] A. Grześkowiak (red.), Prawo karne, Warszawa 2010, s. 179.

[5] Ibidem, s. 179-180.

[6] Więcej na ten temat: A. Zoll, Zbieg przepisów ustawy w polskim prawie karnym, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska 2013, Nr 2, s. 281-295.

[7] M. Gałązka, op. cit., s. 181.

[8] Zob. A. Zoll, op. cit., s. 291.

[9] Więcej na ten temat: T. Bojarski, op. cit.; M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas, Czyn ciągły i ciąg przestępstw. Komentarz do art. 12 i 91 kodeksu karnego, Kraków 1999; T. Dukiet-Nagórska, Tak zwane przestępstwa zbiorowe w polskim prawie karnym, Kraków 1987; S. Łagodziński, Przestępstwo ciągłe, ciąg przestępstw – realizm czy fikcja w prawie karnym, Prok. i Pr. 2000, Nr 10; A. Marek, O fikcji jednoczynowości przestępstwa ciągłego i jej konsekwencjach raz jeszcze, Prok. i Pr. 2010, Nr 1-2; a Marek, P. Gensikowski, Konstrukcja czynów współukaranych i jej implikacje praktyczne, Prok. i Pr. 2004, Nr 10; Ł. Pohl, Struktura normatywna przepisu o tzw. przestępstwie wieloodmianowym (zagadnienie jedności i wielości przestępstw), PiP 2006, z. 10, M. Rzewuski, Poprawność rozstrzygnięcia czynów współukaralnych, Jur. 2006, Nr 12; A. Spotowski, Pomijalny (pozorny) zbieg przepisów ustawy i przestępstw, Warszawa 1976.

[10] Ł. Pohl, Zbieg przepisów ustawy i zbieg przestępstw – próba uporządkowania pojęć, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2005, z. 1, s. 104-105.

[11] Zob. M. Gałązka, op. cit., s. 172.

[12] Zob. M. Gałązka, op. cit., s. 177.

[13] Zob. M. Budyn-Kulik, Umyślność…, Warszawa 2015, s. 323.

[14] Ibidem.

[15] Zob. Wyrok SA w Krakowie z dnia 3 lipca 2002 r., II AKa 28/02, KZS 2002, z. 7-8, poz. 43, Wyrok SA w Katowicach z dnia 10 listopada 2005 r., II AKa 298/05, KZS 2006, z. 4, poz. 59.

[16] Zob. Zob. M. Budyn-Kulik, op. cit., s. 323.

[17] Ibidem, s. 325.

[18] Zob. A. Zoll, Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, Warszawa 2012, s. 284.

[19] Wyrok SA w Lublinie z dnia 26 lipca 2001 r. – II AKa 94/01, OSN „Prok. i Pr.” 2002, Nr 6, poz. 15.

[20] Wyrok SA w Katowicach z dnia 19 kwietnia 2007 r. – II AKa 40/07, OSN „Prok. i Pr.” 2008, Nr 1, poz. 33.

[21] M. Budyn, Motywacja…, op. cit., s. 39–40.

[22] Wyrok SA w Katowicach z dnia 10 listopada 2005 r. – II AKa 298/05, OSN „Prok. i Pr.” 2006, Nr 7–8, poz. 23.

[23] Wyrok SA w Krakowie z dnia 3 lipca 2002 r. – II AKa 28/02, KZS 2002, Nr 7–8, poz. 43.

[24] Wyrok SN z dnia 3 marca 1972 r. – II KR 327/71, OSNPG 1972, Nr 7, poz. 103.

Podobne artykuły


10
komentarze: 14 | wyświetlenia: 1377
10
komentarze: 2 | wyświetlenia: 904
9
komentarze: 172 | wyświetlenia: 182
6
komentarze: 55 | wyświetlenia: 1732
6
komentarze: 48 | wyświetlenia: 430
5
komentarze: 62 | wyświetlenia: 784
124
komentarze: 52 | wyświetlenia: 141538
118
komentarze: 23 | wyświetlenia: 238367
91
komentarze: 20 | wyświetlenia: 110328
90
komentarze: 29 | wyświetlenia: 121959
 
Autor
Artykuł

Powiązane tematy






Brak wiadomości


Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2018 grupa EIOBA. Wrocław, Polska