Login lub e-mail Hasło   

Nowe opakowanie starego zła

Fałszywka, ściema, podpucha, blaga, zmyłka, manipulacja, mistyfikacja, lipa, kit i najnowsze — fejk i postprawda. Różne nazwy tego samego zjawiska — najzwyklejszego kłamstwa.
Wyświetlenia: 772 Zamieszczono 14/08/2017

Zanim odszedł od nas niezapomniany Zbigniew Wodecki, pewien portal internetowy dziesięć dni wcześniej (dez)informował o jego śmierci. Nie tylko Wodecki został w ten sposób uśmiercony przed czasem. Spotkało to również Kubę Wojewódzkiego, piosenkarza Dawida Kwiatkowskiego, aktora Macieja Musiała, a z gwiazd zagranicznych Jeffa Goldbluma, Jackiego Chana czy Britney Spears i wielu innych.

Tego typu kłamstwa są wyjątkowo obrzydliwe. Wielu znanych ludzi ma swoich fanów, których taka informacja od razu do głębi porusza. Do tego stopnia, że wyłączając rozsądek, a kierując się tylko uczuciami, od razu chcą się z innymi podzielić swoim smutkiem. A współczesne media społecznościowe są do tego idealnym środowiskiem — jak plastikowa płytka z podłożem hodowlanym do namnażania bakterii. I tak jedno wiarygodnie spreparowane kłamstwo, zanim zostanie zdemaskowane, może się pomnożyć w miliony udostępnień. 

Ale po co to komu? Bo można. Bo to bułka z masłem. Coś najprostszego na świecie. Bo niektórych bawi obserwowanie, jak inni karmią się i dzielą stworzoną przez nich fałszywką. Jeszcze inni, dzięki bezrefleksyjnie rozsyłanym przez poruszonych czytelników fejkom, zyskują dostęp do kont kolejnych uczestników mediów społecznościowych. A to kolejne dane osobowe, informacje o użytkownikach, ich preferencjach — bardzo cenne na dzisiejszym rynku. Czyli znów wszystko sprowadza się do pieniądza.

Oczywiście upraszczam. Może też chodzić o władzę. Celowe wpuszczanie w obieg „wiarygodnych kłamstw” jest jednym z najskuteczniejszych sposobów manipulowania nawet masami ludzi. Kłamstwem może być nawet wpuszczenie w obieg nieznanej ogółowi prawdy, jeśli tylko wypuszcza się ją w odpowiednim momencie i niecałą, ale jako wyrwaną z kontekstu półprawdę — byle tylko ludzi poruszyć, rozżalić lub rozwścieczyć, i przez to zmusić do pożądanego działania.

Nie bez powodu w różnych kampaniach wyborczych w ostatnim tygodniu przed wyborami media aż huczą od przeróżnych sensacji, które potem okazują się fałszywe albo prawdziwe jedynie w części — co na jedno wychodzi.

To zjawisko znalazło już nawet swoją nową nazwę — postprawda. Wikipedia definiuje ją jako „realia kultury politycznej, w której fakty są mniej ważne w kształtowaniu opinii publicznej niż odwoływanie się do emocji i osobistych przekonań”. Parafrazując znane powiedzenie — że jeśli moja teoria nie zgadza się z faktami, tym gorzej dla faktów — można powiedzieć, że jeśli moje uczucia i przekonania przeczą faktom, tym gorzej dla tych ostatnich. A przecież fakt to coś, co zaszło lub zachodzi w rzeczywistości, to określony stan rzeczy, to prawda. Stąd niepoprawność połączenia „fakt autentyczny”, bo sugeruje, że mogą być fakty nieautentyczne, a fakt albo ma miejsce, albo nie. Fakt jest zawsze wydarzeniem prawdziwym, autentycznym.

I kolejna perełka z Wikipedii o roli mediów społecznościowych w szerzeniu postprawdy: „Jeśli użytkownik faworyzuje media propagujące określony światopogląd, będzie otrzymywał wyniki zgodne z tym światopoglądem. Socjolog Zygmunt Bauman opisał to zjawisko w «El Pais». Według niego ludzie korzystają z mediów społecznościowych «nie po to, by się jednoczyć, nie po to, by poszerzać swoje horyzonty, lecz przeciwnie — aby utworzyć sobie pewną strefę komfortu, w której jedyną rzeczą, którą słyszą, to echo własnego głosu, odbicie własnej twarzy»”.

Nie bierzmy w tym udziału. Sprawdzajmy każdą informację przed jej dalszym udostępnianiem. Czasem wystarczy spojrzeć na jej źródło — im mniej znane, tym bardziej prawdopodobne, że ta informacja to fejk. Czasem wystarczy sprawdzić, czy inne poważne serwisy coś o tym już napisały. Jeśli nie, to mało prawdopodobne jest, by jakiś nieznany serwis wiedział pierwszy.

Już nawet Biblia mówi, by potwierdzać informacje w „dwóch lub trzech”[1] niezależnych źródłach. Ale mówi też coś więcej, co powinno określać stosunek współczesnego chrześcijanina do postprawdy: „Nienawidzę kłamstwa, brzydzę się nim”[2]. „Dlatego odrzućcie kłamstwo i mówcie sobie nawzajem prawdę”[3].

Andrzej Siciński

 

[1] Mt 18,16. [2] Ps 119,163 Biblia ekumeniczna. [3] Ef  4,25 Biblia ekumeniczna.

[Artykuł został opublikowany w miesięczniku „Znaki Czasu” 6/2017].

Podobne artykuły


28
komentarze: 67 | wyświetlenia: 6709
12
komentarze: 11 | wyświetlenia: 782
11
komentarze: 7 | wyświetlenia: 777
8
komentarze: 22 | wyświetlenia: 1347
25
komentarze: 37 | wyświetlenia: 1935
22
komentarze: 4 | wyświetlenia: 20613
21
komentarze: 16 | wyświetlenia: 4682
93
komentarze: 44 | wyświetlenia: 13861
12
komentarze: 12 | wyświetlenia: 4467
10
komentarze: 19 | wyświetlenia: 834
9
komentarze: 0 | wyświetlenia: 2393
9
komentarze: 5 | wyświetlenia: 3537
48
komentarze: 21 | wyświetlenia: 40813
31
komentarze: 29 | wyświetlenia: 5245
 
Autor
Artykuł

Powiązane tematy





Sprawa odsiewu prawdy od kłamstwa, nie jest tak prosta (ot, tylko wiarygodne źródła. Czy całkiem wiarygodne źródła istnieją? Tu promują to, a tam tamto. Oczywiście promują swoje opinie na jakiś temat, jako prawdę). Sprawa odsiewu prawdy i kłamstwa, jest skomplikowana. Nieznane źródło w wielu sprawach było pierwszą informacją o czymś: ujawnienie działania cia przy przemycie narkotyków do usa (dzien ...  wyświetl więcej

@Janusz Nitkiewicz: Panie Januszu, uogólnia Pan. Nie wszystkie źródła promują tylko opinie. Są takie, które przekazują fakty, oraz takie, które fakty opatrują dodatkowo swoim komentarzem. To nie jest problemem, o ile komentarze (opinie) są wyraźnie oddzielone od faktów. Jeśli źródło miesza fakty z opiniami o faktach, to zmniejsza jego wiarygodność. Aczkolwiek zgodzę się, że czasem nawet przekaz sa ...  wyświetl więcej

  nse,  18/08/2017

@Andrzej Siciński: Faktem jest że jak do samochodu będzie się lało więcej paliwa niż się spali, to w pewnej chwili zacznie się to paliwo rozlewać podczas tankowania, a jeśli będzie się więcej jadło niż pracowało to zacznie się tyć i straci się zdrowie, żadne zaklinanie rzeczywistości ani modlitwy nie pomogą, bo Bóg nie wysłuchuje absurdalnych modłów.

@...: Dziękuję za komentarz, choć nie bardzo wiem, do którego fragmentu artykułu go odnieść.

  nse,  18/08/2017

@Andrzej Siciński: Może do tytułu ? , nie rozwiązany problem zawsze nim pozostanie bez względu jak się go nazwie ...

  nse,  18/08/2017

@Andrzej Siciński: Panie Andrzeju problem odsiewania ziarna od plew jest stary jak świat, niestety metody statystyczne nie dają 100% weryfikacji ..., by rozpocząć poszukiwanie prawdy to najpierw trzeba odnaleźć w rzeczywistości te miejsca w których Bóg postawił kropki i nie mam tu na myśli kropek postawionych w Biblii ..., wnioski z danych trzeba o coś oprzeć :)
Ps. Nawet przeciwstawne źródła potrafią jednomyślnie kłamać. :(

Oferta pożyczki i poważne w ciągu 48 godzin

  Dajemy pożyczki wszystkim tym, którzy potrzebują pomocy finansowej. Pożyczka między bardzo prostymi wymaganiami. Moja oferta wynosi od 2000,00 do 800,000,00 euro. Moja stopa oprocentowania kredytu wynosi 2,20%, a spłata miesięczna. Jeśli jesteś zainteresowany, skontaktuj się ze mną drogą mailową: eco.credit.finance.net@gmail.com

Oferta pożyczki i poważne w ciągu 48 godzin

  Dajemy pożyczki wszystkim tym, którzy potrzebują pomocy finansowej. Pożyczka między bardzo prostymi wymaganiami. Moja oferta wynosi od 2000,00 do 800,000,00 euro. Moja stopa oprocentowania kredytu wynosi 2,20%, a spłata miesięczna. Jeśli jesteś zainteresowany, skontaktuj się ze mną drogą mailową: eco.credit.finance.net@gmail.com

  barkarz  (www),  17/08/2017

Są jeszcze przecież niepodważalne przypuszczenia,:)))

  nse,  17/08/2017

@barkarz: https://www.youtube.com/watch?(...)TR54E5k ... i kto ma racje ?

To, co można zrobić, to czytać wiadomości z różnych źródeł i skupić się przede wszystkim na faktach. Po prostu media z każdej strony będą faktami manipulować, część z nich pominą, więc jak się czyta różne media, to powinno się mieć najpełniejszy obraz. Jednak opiniami bym się za bardzo nie sugerował. Chyba, że pokrywają się z tym, co już wiemy na 100%. Np. jakiś nawiedzony ekonomista może mówić, ż ...  wyświetl więcej

  nse,  18/08/2017

@pasjonatpl: https://pl.wikipedia.org/wiki/(...)kinsona ... to też pewna podstawa do zrozumienia mechanizmów funkcjonowania tworów biurokratycznych i administracyjnych. Myślę że te dwie pozycje powinny się wzajemnie uzupełnić ?
...
"Ostrość krytyki jest wyrazem odpowiedzialności i miłości .
Mądrze kochający rodzice o ...  wyświetl więcej

Oferta pożyczki i poważne w ciągu 48 godzin

  Dajemy pożyczki wszystkim tym, którzy potrzebują pomocy finansowej. Pożyczka między bardzo prostymi wymaganiami. Moja oferta wynosi od 2000,00 do 800,000,00 euro. Moja stopa oprocentowania kredytu wynosi 2,20%, a spłata miesięczna. Jeśli jesteś zainteresowany, skontaktuj się ze mną drogą mailową: eco.credit.finance.net@gmail.com

Oferta pożyczki i poważne w ciągu 48 godzin

  Dajemy pożyczki wszystkim tym, którzy potrzebują pomocy finansowej. Pożyczka między bardzo prostymi wymaganiami. Moja oferta wynosi od 2000,00 do 800,000,00 euro. Moja stopa oprocentowania kredytu wynosi 2,20%, a spłata miesięczna. Jeśli jesteś zainteresowany, skontaktuj się ze mną drogą mailową: eco.credit.finance.net@gmail.com

chenlina20170826
http://www.salomon-shoes.in.net
http://www.poloshirtsralphlauren.us.com
http://www.michaelkors-handbags.us
http://www.katespadestoreoutlet.us.com
...  wyświetl więcej

  lajla1  (www),  13 dni temu

@Andrzej Siciński
Umieszczony jest komentarz artykułu "Skąd wiemy że wasz Bóg...istnieje ?" W związku z p. nie dotrzymaną deklaracją umieszczenia komentarza w obronie Boga Wszechmogącego.



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2017 grupa EIOBA. Wrocław, Polska