Login lub e-mail Hasło   

Targowica to sposób myślenia o własnym państwie!

W roku 1791 Sejm Wielki, nazywany także Czteroletnim, uchwalił konstytucję. Już na początkowym etapie funkcjonowania tego Sejmu, który nota bene obradować miał kilka tygo...
Wyświetlenia: 390 Zamieszczono 24 dni temu

W roku 1791 Sejm Wielki, nazywany także Czteroletnim, uchwalił konstytucję. Już na początkowym etapie funkcjonowania tego Sejmu, który nota bene obradować miał kilka tygodni, posłowie zdali sobie sprawę, w jakiej kondycji politycznej i ekonomicznej znajduje się Rzeczpospolita. Uzależnienie od Rosji, pusty skarb, brak armii, wykluczenie z życia publicznego mieszczaństwa, fatalne obyczaje polskiej szlachty, anachroniczne zasady ustrojowe wywodzące się jeszcze z XVI wieku (artykuły henrykowskie) - to tylko niektóre z zagrożeń dla niepodległości. Kiedy nasi sąsiedzi dokonywali wzmocnienia władzy centralnej, rozbudowywali aparat urzędniczy i potęgę militarną, w Rzeczpospolitej dokonywały się procesy dokładnie odwrotne. Norman Davies nazwał to w swojej książce "Boże igrzysko" rozwojem asynchronicznym. Co więcej, Rosja w zasadzie już od czasu Sejmu Niemego (1717) formalnie rządziła RP poprzez swoich ambasadorów. Ostatnim królem został kochanek carycy Katarzyny stolnik litewski Stanisław Poniatowski. Żeby uniknąć ryzyka zastosowania liberum veto, sejm przekształcono w konfederację; można było wówczas przyjmować ustawy drogą większości głosów. Już wówczas "formaliści prawni", zgrupowani głównie w Stronnictwie Hetmańskim, protestowali przeciwko łamaniu zasad ustrojowych i spetryfikowanych przez tradycję polskiego parlamentaryzmu procedur. Zastrzeżenia takie pojawiły się także w dokumencie zredagowanym w Petersburgu, który podpisało 13 polskich magnatów (dokumencie, którego treść wyszła spod pióra rosyjskiego generała Wasilija Stiepanowicza Popowa).

(…) Sejm dzisiejszy, na niedziel tylko sześć zwołany, przywłaszczywszy sobie władzę prawodawczą na zawsze, a już przeszło przez lat półczwarta ciągle ją ze wzgardą praw uzurpując, połamał prawa kardynalne, zmiótł wszystkie wolności szlacheckiego, a na dniu 3 maja r. 1791 w rewolucję i spisek przemieniwszy się, nową formę rządu za pomocą mieszczan, ułanów, żołnierzy, narzuconą sukcesję tronu postanowił, królowi od przysięgi, na pacta conventa wykonanej, uwolnić się dozwolił, władzę królów rozszerzył, rzeczpospolitą w monarchię zamienił, szlachtę bez posesji od równości i wolności odepchnął, wolę narodu, w instrukcjach wojewódzkich daną, za nic poczytał, karę, nieprzyjaciołom Ojczyzny wymierzoną, na tych, co by przeciw tym bezprawiom użalać się śmieli, rozciągnął, wojsko narodowe do przysięgi na bronienie ustanowionej niewoli przymusił, (...), w wojnę szkodliwą przeciwko Rosji, sąsiadki naszej najlepszej, najdawniejszej z przyjaciół i sprzymierzeńców naszych, wplątać nas usiłował” 

Konfederaci zawiązali spisek przeciwko legalnie wybranemu królowi. Ów monarchiczny spisek ma swoje źródło, dowodzą targowiczanie, w działaniach "nielegalnego sejmu", czyli głównie o uchwalenie ustawy zasadniczej fundamentalnie zmieniającej porządek ustrojowy państwa. Ponieważ w RP po 3 maja 1971 roku zapanowała powszechna euforia, a  notowania Stanisława Augusta Poniatowskiego rosły z dnia na dzień, targowiczanie zdawali sobie sprawę, że przywrócenie starego porządku ustrojowego z liberum veto oraz wolną elekcją oraz gwarancjami Rosji jest w zasadzie niemożliwe. Poszukali zatem pomocy na obcym dworze. Rosja wydawała się naturalnym sojusznikiem magnatów-targowiczan z wielu powodów. Jednak najważniejszym z nich była gwarancja samej Rosji, że nie dopuści do żadnej zmiany ustroju Rzeczypospolitej. 13 polskich magnatów obraduje zatem w stolicy wrogiego mocarstwa, w jaki sposób skłonić króla i posłów Stronnictwa Patriotycznego do przestrzegania prawa. Nawet przy stosunkowo niewielkiej dozie wyobraźni można sobie przedstawić obraz ubranych w bardzo wyszukany sposób polskich możnowładców, z falbankami na szyi i perukami na głowie, oraz rosyjskiego generała w zwykłym mundurze. Rodzi się pytanie, co roi się w głowach polskich panów wypudrowanych i pachnących? Albo nie zdawali sobie sprawy z konsekwencji ich działań i wówczas należy ich uznać za głupców, albo mieli świadomość politycznych konsekwencji i wtedy zasługują na miano zdrajców. 

Podobne artykuły


19
komentarze: 47 | wyświetlenia: 2012
15
komentarze: 16 | wyświetlenia: 1333
15
komentarze: 13 | wyświetlenia: 2182
14
komentarze: 25 | wyświetlenia: 1341
14
komentarze: 22 | wyświetlenia: 1292
14
komentarze: 3 | wyświetlenia: 2101
14
komentarze: 15 | wyświetlenia: 1115
14
komentarze: 8 | wyświetlenia: 471
13
komentarze: 12 | wyświetlenia: 976
13
komentarze: 221 | wyświetlenia: 812
13
komentarze: 24 | wyświetlenia: 1093
13
komentarze: 7 | wyświetlenia: 1601
 
Autor
Artykuł

Powiązane tematy





Dzień dobry, panie Janie.Mam pytanie do pana, jako polonisty.Dlaczego nota bene oddzielnie? Byłem przekonany, że piszemy łącznie, czyżby obie formy były poprawne?

@szubrawiec: W wielu tekstach widziałem obie formy, sprawdzę i dziękuję.

@szubrawiec: Gdy brać pod uwagę pod uwagę tłumaczenie, powinno być oddzielnie.

@Jan Stasica: Dziękuję za odpowiedź, ciekawa sprawa z tym, niektóre źródła podają, że łącznie, inne, że oddzielnie

@szubrawiec: Nota bene ist eine lateinische (und italienische) Floskel, die wörtlich „merke wohl“ bedeutet und mit „wohlgemerkt“ oder auch „übrigens“ übersetzt werden kann. Niemcy pisza osobno ;-)

@miro von kässelbach: Proszę przetłumaczyć

  greenway,  24 dni temu

Dlaczego akurat teraz taki temat, czyżby jakieś podobieństwa z obecną sytuacją?

@greenway: Zajebiste pytanie,brawo!

Jeśli król był wybrany w demokratycznych wyborach i był zwolennikiem zmian ustrojowych to zarzut, że działania tych co chcieli dokonać zmian ustrojowych są nielegalne staje się bezzasadne. Niestety król okazał się upudrowanym króliczkiem bez jaj i skończyło się tak jak się skończyło. Analogii z dzisiejszą sytuacją jednak nie ma. Inny był rodzaj tamtej demokracji i nie było prawa, które regulowałob ...  wyświetl więcej

@Hamilton Starszy:
Nawet jakby Poniatowski miał jaja, to było już za późno. W tym czasie był bezradny. Owszem, mógł wprowadzać reformy i opóźniłby to, co się stało, ale jednak nie mógłby temu zapobiec. Szlachta była zbyt skłócona, zanim mieszczanie by się wdrożyli w nowy system, gdzie mieli więcej praw, zanim zaszłaby ta zmiana w ich świadomości, minęłyby lata, a mieliśmy co najwyżej miesią ...  wyświetl więcej

A kiedy Polska była Polską?Królów i królowe biskupi z zagranicy taszczyli, kazali modlić za cara z wrogami naszymi kumali itp, dzisiaj inaczej?

@Szymon Bachir: Co więcej, narodowa i religijna jednocześnie pieśń "Boże coś Polskę", napisana była na cześć cara! Kto dzisiaj o tym wie?

@Jan Stasica:
Przepraszam za niecenzuralne słowa, ale tylko tak mogę zareagować na tę informację. O kur...

@Jan Stasica: Jasiu , czy na pewno ? ... Słowa i muzykę do pieśni Boże, coś Polskę napisał Jan Nepomucen Piotr Kraszewski. Wyrosła ona z hymnu Alojzego Felińskiego napisanego na cześć cara i króla Królestwa Polskiego (Kongresowego) „Boże, zachowaj Króla” z 1816 r.

Mam nadzieję, że nie stosuje pan prostej analogii do dzisiejszych czasów, sugerując, że opozycja to zdrajcy, bo donoszą na Polskę, a PiS jej broni. Obie strony Polsce szkodzą, konstytucję mają za papierek, który można wykorzystać instrumentalnie do swoich celów. Do tego obie strony robią coś, co zawsze najbardziej nam szkodziło, próbują skłócić, poróżnić Polaków. Co więcej, naród niestety im przyt ...  wyświetl więcej

Konstytucja, art 25 " rozdział państwa od kościoła , hahaha farsa, to samo jak z prawa obywatela do bezpłatnej służby zdrowia ... konstytucja nie tylko w kraju cebuli niewiele ma wspólnego z realiami życia. Porównanie zdrajców 18 wiecznych do tych dzisiejszych śmieci, uważam za zasadne, pomimo różnic wszelakich.Chodzi tu o zachowanie jednostek i kwestie moralno etyczne a nie o kwestie w świetle ko ...  wyświetl więcej



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2017 grupa EIOBA. Wrocław, Polska