Jeśli chcemy oszczędzić nieco na rachunkach za prąd powinniśmy zacząć od oświetlenia-dzisiaj mamy cały asortyment różnego rodzaju żarówek-jednak co wybrać?Czy te będą mocno świecić?Ile te pobierają
prądu?Jaką barwę mają te żarówki?W tym artykule postaram się przedstawić Wam różnego rodzaju oświetlenie.
Na początek przedstawię Wam najpopularniejszy rodzaj żarówek-są to najzwyklejsze żarówki żarowe.
Żarówka ta działa bardzo prosto-przechodzący przez żarnik prąd rozgrzewa go do bardzo wysokiej temperatury przez co żarnik zaczyna świecić.Niestety aż 70% energii dostarczanej żarówce jest zamieniana na ciepło a tylko 30% na światło!(W niektórych źródłach podają ,że tylko 5% energii zamienia się w światło)Dlatego żarówki tego typu są mało wydajne i energochłonne.Do tego mają niska trwałość-żarnik w dość szybkim czasie się przepala.Natomiast światło jakie emitują ma barwę zbliżoną do światła słonecznego,więc światło jest naturalne i miłe dla oka.
Ze względu na swoje wady,a głównie energochłonność, żarówki te są powoli wycofywane z rynku(choć nie do końca słusznie).
Typy żarówek żarowych:
-żarówka próżniowa;w jej wnętrzu(w bańce)panuje próżnia,przez co żarnik nie przepala się tak szybko
-żarówka gazowana;w bańce takiej żarówki znajduje się gaz obojętny-argon,azot,krypton lub ksenon(argon i azot często występują razem)
-żarówka kryptonowa;żarówka gazowana w której znajduje się krypton,podobno świeci 10% mocniej niż standardowe żarówki
-żarówka halogenowa;w jej bańce oprócz gazu obojętnego znajduje się także halogen(najczęściej jod).Halogen tworzy związek chemiczny z wolframem (parami wolframu w bańce i na ściankach bańki), związek ten krąży wraz z gazem w bańce w temperaturze panującej blisko żarnika rozpada się na wolfram i jod. W rezultacie tej reakcji następuje przenoszenie cząstek wyparowanego wolframu z bańki na żarnik. Proces ten nazywa się halogenowym cyklem regeneracyjnym
-lustrzanka;w jej podstawie znajduje się odbłyśnik który odbija światło i ciepło-stosowana tam gdzie potrzebne jest ciepło,gdyż wydziela dużo ciepła
Zalety i wady żarówek żarowych:
Zalety:
-Światło temperaturowo zbliżone do światła słonecznego
-Świeci cały czas tak samo-nie powoduje efektu stroboskopowego,cały czas świeci z tą samą mocą
-Żarówki te są tanie
-Żarówki te nie zawierają trujących substancji
Wady:
-Niska trwałość(ok.2000 h)
-Mała wydajność
-Duża emisja ciepła(choć dla niektórych może to być zaletą)
Ostatnio coraz większą popularność zyskują świetlówki kompaktowe nazywane energooszczędnymi,co nie jest do końca prawdą.Są to lampy elektryczne, pokryte od wewnątrz luminoforem wypełnione parami rtęci i argonu, w których źródłem świecenia jest promieniowanie widzialne emitowane przez warstwę luminoforu pokrywającego wewnętrzną powierzchnię świetlówki.Wyładowania zachodzące pomiędzy elektrodami wolframowymi zabudowanymi na końcach rury wytwarzają promieniowanie w zakresie widma niewidzialnego (promieniowanie ultrafioletowe) 254 nanometrów. Odpowiednio dobrane luminofory przetwarzają to promieniowanie na promieniowanie widzialne o pożądanej barwie światła (dzienne, zimnobiałe, białe lub ciepłobiałe).Świetlówki te mają większą wydajność w porównaniu ze zwykłymi żarówkami,nie wytwarzają ciepła a w dodatku mają większą żywotność(ok.15 000 h).Niestety częste włączenia powodują skrócenie żywotności.Mimo to żarówki te są stosowane coraz częściej ze względu na swoją energooszczędność.Biorąc jednak pod uwagę to ,że są drogie a częste włączanie skutkuje obniżeniem wytrzymałości,można dojść do wniosku ,że po roku korzystania z tych żarówek,oszczędzamy tak naprawdę kilka złotych.Ich "energooszczędność" rozpowszechniły głównie media, które kolejny raz zrobiły społeczność w balona.
Typy świetlówek:
-Świetlówka
-Świetlówka kompaktowa
-Lampa rtęciowa
-Lampa sodowa
-Lampa ksenonowa
Zalety i wady świetlówek kompaktowych:
Zalety:
-Wydajność
-Nie wydziela ciepła
-Długa żywotność(od.8000 h do 15 000 h(nawet do 20 000 h))
Wady:
-Złożona konstrukcja
-Spadek żywotności przy częstym włączaniu
-Utrudniony zapłon w niskiej temperaturze
-Wytwarza promieniowanie UV
-Zawiera toksyczna rtęć(jest niebezpieczna po stłuczeniu)
-Wysoka cena
Mimo małej popularności w Polsce,żarówki LED cieszą się coraz większą popularnością na świecie.Są to żarówki które naprawdę oszczędzają energię elektryczną.Dla porównania:zwykłe żarówki pobierają ok.60-100 W,świetlówki kompaktowe 12-18 W a żarówki LED tylko 1-3 W!!!Mimo to świecą co najmniej 10x mocniej czyli żarówka 3 W świeci jak zwykła żarówka 30 W lub 60 W.Ich zasada działania jest bardzo prosta.Prąd przechodzący przez półprzewodnik znajdujący się w diodzie(krzem lub german)powoduje wytwarzanie się światła.Żarówka jest zbudowana z kilkudziesięciu takich diod.Diody te nie działają pod napięciem 230 V dlatego we wnętrzu żarówek umieszczane są przetwornice impulsowe które obniżają napięcie.Dodatkowo zwiększają częstotliwość prądu z 50 Hz do ok.1 MHz.Mimo to żarówki te tworzą tzw. efekt stroboskopowy.Większość żarówek oferowanych na rynku opisywanych jest jako "cool white" czyli zimnobiałych. Zimny kolor tych żarówek jest nieakceptowalny przez większość ludzi dlatego lepszym wyborem będą "warm white" czyli ciepłobiałe.Niestety,w świetle tych żarówek skóra człowieka ma "trupi" kolor,niemiły dla oka.Kupując te żarówki pamiętajmy aby miały odpowiedni gwint jak zwykłe żarówki(E14 lub E27).
Jeśli ktoś chce naprawdę oszczędzać na oświetleniu polecam te żarówki.Większość stosowanych żarówek w USA to właśnie LED-y.
Zalety i wady żarówek LED:
Zalety:
-Bardzo niski pobór prądu
-W miarę prosta konstrukcja
-Wysoka trwałość(ok. 50 000 h)
-Częste włączenia nie powodują obniżenia wytrzymałości
-Nie nagrzewa się
-Nie wytwarza promieniowania UV
Wady:
-Efekt stroboskopowy(głownie przy tańszych produktach)
-W świetle żarówki białej ciepłej skóra człowieka ma "trupi" kolor(dzisiaj są już dostępne żarówki całkowicie białe-ani ciepłe ani zimne)
-Wysoka cena
Mam nadzieję ,że teraz już wiecie jakie żarówki będą dla Was najlepsze.Tak naprawdę to po krótce przedstawiłem niektóre typy żarówek,gdyż typów oświetlenia jest jeszcze więcej.Głównie zależało mi aby przedstawić LED-y-najbardziej energooszczędne żarówki które wydają się być dobra alternatywą dla żarówek żarowych które są wypychane wręcz z rynku przez inne typy żarówek.
Autor:Łukasz Polak Zapraszam:mojezycie.org
Zezwalam na umieszczanie artykułu na innych stronach,zakazuję jego edytowania.