Ciśnienie
Na poczÄ…tek kilka wskazówek. Do zrobienia espresso potrzebujemy 9 barów ciÅ›nienia. WiÄ™kszość ekspresów ciÅ›nieniowych na rynku chwali siÄ™ 15 barami. To wartość maksymalna, jakÄ… w stanie jest wytworzyć pompa. JeÅ›li w opisie ekspresu, który nam siÄ™ spodobaÅ‚ widzimy, że barów jest mniej niż 9-10, to nie ma sensu wydawać na niego pieniÄ™dzy. Lepiej kupić najprostszÄ… kawiarkÄ™, a na espresso iść do kawiarni.
Cena
Kolejna sprawa - cena. Z racji tego, że zwykle zmuszeni jesteÅ›my zmieÅ›cić siÄ™ w jakiejÅ› sumie, postanowiÅ‚am podzielić ekspresy godne uwagi na dwie kategorie. O tych najtaÅ„szych, za kilkaset zÅ‚, napiszÄ™ dziÅ›. W kolejnej części bÄ™dziecie mogli przeczytać o sprzÄ™cie z wyższej póÅ‚ki, wartej tysiÄ…c i wiÄ™cej zÅ‚.
Temperatura
Z moich obserwacji i wnikliwej lektury opinii użytkowników poszczególnych modeli wynika, że z tanimi ekspresami jest jeden poważny problem: niestabilna temperatura. Raz jest odpowiednia, raz nie, a to przekÅ‚ada siÄ™ na smak przygotowywanej kawy. MyÅ›lÄ™, że po części wynika to z faktu, iż wiÄ™kszość tych tanich ekspresów nie ma bojlera, tylko termobloki, które konstrukcjÄ… przypominajÄ… przepÅ‚ywowe podgrzewacze wody. Dlatego przed zaparzeniem kawy warto przepuÅ›cić trochÄ™ wody, żeby rozgrzać wnÄ™trznoÅ›ci ekspresu. Tanie ekspresy majÄ… obudowÄ™ z plastiku, wiÄ™c nie trzymajÄ… ciepÅ‚a tak dobrze, jak te metalowe.
Pojemność
KolejnÄ… sprawÄ…, która uÅ‚atwia życie jest zbiornik na wodÄ™. Coraz wiÄ™cej w sklepach maÅ‚ych urzÄ…dzeÅ„, które sÄ… lekkie, majÄ… obudowÄ™ z tworzywa i mieszczÄ… w sobie 800 ml wody. To niedobrze. Ekspresu raczej siÄ™ ze sobÄ… na wakacje nie zabiera, wiÄ™c nie musi być lekki. A im cięższy, tym bardziej stabilny, wiÄ™c jest szansa, że podczas robienia kawy filiżanki nie bÄ™dÄ… nam "taÅ„czyć" i zsuwać siÄ™ z tacki. Te 800 ml wody to też trochÄ™ maÅ‚o. PrzepuÅ›cimy wodÄ™ przez ekspres, przepÅ‚uczemy grupÄ™ i dyszÄ™ do spieniania mleka, zrobimy dwie kawy i... Trzeba za każdym razem uzupeÅ‚nić zbiornik. Nie ma również znaczenia czy jest tacka do podgrzewania filiżanek (zwykle wersja ekspresu z tackÄ… jest droższa niż bez), czy nie, bo w takich domowych ekspresach ona i tak dziaÅ‚a do d. Lepiej i szybciej wlać na chwilÄ™ wrzÄ…tek do filiżanki.
Saszetki i kapsułki
Bardzo modne stały się ostatnio automatyczne ekspresy na saszetki (podsy) albo kapsułki, choćby Nescafe Dolce Gusto. Plus za to, że kawa jest przyzwoita i zawsze taka sama. Problem z nim jest taki, że wymusza picie tej samej kawy przez całe życie ekspresu, bo kapsułki innej firmy nie pasują. Poza tym są dość drogie, a każda kawa to garść śmieci - coś z tym plastikowym opakowaniem przecież trzeba zrobić. Zwykłe ekspresy często mają dodatkowe sitko na saszetki i to jest o wiele lepsze rozwiązanie, bo daje możliwość wyboru. Poza tym jakoś mnie nie przekonuje cappuccino z mlekiem z proszku. A dyszy do spieniania prawdziwego mleka w tego typu urządzeniach nie ma.
A teraz kilka konkretnych modeli. WybraÅ‚am te, które sÄ… na tyle popularne, że można spróbować z nich kawy u znajomych albo znaleźć sporo opinii w internecie. Z mojego klikania wynika, że najtaÅ„sza sensowna opcja to AEG 150. Kosztuje ok 350 zÅ‚, ale wyglÄ…da na wiÄ™cej ;) Ma solidnÄ…, metalowÄ… obudowÄ™, ciÅ›nienie 15 bar, termoblok, 2-litrowy zbiornik wody, w zestawie sitko na 1 kawÄ™, na 2 i do saszetek. Ma też swoje minusy - jest gÅ‚oÅ›ny, a lampka wskazujÄ…ca poziom nagrzania czÄ™sto nie dziaÅ‚a tak, jak powinna. Dyskusyjny jest też system Crema, czyli zaworki w kolbie (gwarantujÄ…ce powstanie cremy), które czasem siÄ™ przydajÄ…, kiedy chcemy użyć kawÄ™ gorszej jakoÅ›ci lub źle zmielonÄ…; z drugiej strony - sÄ… zamontowane na staÅ‚e, wiÄ™c dla kawoszy, którzy chcÄ… doskonalić swoje umiejÄ™tnoÅ›ci parzenia kawy to przeszkoda, bo na pierwszy rzut nie widać postÄ™pów.
Saeco Via Veneto za niecaÅ‚e 400 zÅ‚ wyglÄ…da może trochÄ™ prymitywnie, bo ma plastikowÄ… obudowÄ™, ale jest dość cichy, a to spora zaleta, bo ekspresy za mniej niż tysiÄ…c zÅ‚ zwykle buczÄ…. Ma bojler, spory pojemnik na wodÄ™ (1.5 l), ciÅ›nienie - 15 bar, i cieszy siÄ™ dobrÄ… opiniÄ… wÅ›ród użytkowników.
Dobra opcja w tym przedziale cenowym to także Rowenta ES 180, za nieco ponad 500 zÅ‚. CiÅ›nienie - 15 bar, zbiornik na wodÄ™ o pojemnoÅ›ci 0,8 l, po napeÅ‚nieniu filiżanki kawÄ… urzÄ…dzenie automatycznie siÄ™ zatrzymuje, co zapobiega przelaniu, a wiÄ™c można np. włączyć ekspres i spokojnie iść w tym czasie do lodówki po mleko ;)
TrochÄ™ Was już znam, wiÄ™c wiem, że zaraz pojawiÄ… siÄ™ gÅ‚osy: "czemu tylko trzy ekspresy?". Bo to tylko rzut oka na rynek. "Jaki kupić ekspres do 500 zÅ‚otych" to pytanie podobne do "jaki kupić używany samochód do 15 000 zÅ‚otych?". Jaki? Nie mam bladego pojÄ™cia! Zależy czy ma być miejski, terenowy, rodzinny czy kombi. I czy używany 3 lata czy 10, czy benzyna czy gaz, czy z Polski czy z zagranicy... Podobnie z ekspresami: wybór jest tak duży, że każdy musi sam zastanowić siÄ™ nad kryteriami i dopiero wybrać.
A porównanie z samochodami jest na miejscu z jeszcze jednego powodu: te trzy ekspresy, o których dziÅ› piszÄ™, sÄ… jak Maluch - każdy kiedyÅ› od niego zaczynaÅ‚ i byÅ‚ dumny, że ma samochód. Dopiero potem przesiadaÅ‚ siÄ™ do Dużego Fiata, Opla czy innego Mercedesa, a jak życie siÄ™ dobrze uÅ‚ożyÅ‚o, to nawet do Maybacha. WÅ›ród ekspresów do kawy też sÄ… Mercedesy i Maybachy, o których kiedyÅ› napiszÄ™.
Część II
JeÅ›li mamy zamiar rozwijać kawowÄ… pasjÄ™ i liczymy siÄ™ z tym, że w pewnym momencie latte przestanie nam wystarczać, to warto wydać trochÄ™ wiÄ™cej pieniÄ™dzy i kupić sprzÄ™t, który zagwarantuje powtarzalne efekty. Różnica polega gÅ‚ównie na jakoÅ›ci wykonania i materiaÅ‚ów, z których zostaÅ‚ zrobiony ekspres. Te z wyższej póÅ‚ki sÄ… dopieszczone i na pewno pożyjÄ… dÅ‚użej. Poza tym to sÄ… firmy, które specjalizujÄ… siÄ™ w kawowym sprzÄ™cie: im po prostu nie wypada produkować byle czego ;)
Pierwsza propozycja, to
Demoka, a konkretnie dwa modele, dostÄ™pne w kilku wersjach kolorystycznych i to za nieco poniżej 1 000 zÅ‚. Możecie być pewni, że stosunek jakoÅ›ci do ceny jest godny pozazdroszczenia. WÅ›ród użytkowników cieszÄ… siÄ™ bardzo dobrÄ… opiniÄ… - sÄ… trwaÅ‚e, niezawodne, wykonane z porzÄ…dnych materiaÅ‚ów (stal nierdzewna i mosiÄ…dz, żaden chiÅ„ski plastik czy aluminium), majÄ… 2-litrowy pojemnik na wodÄ™, bojler i solidny, mosiężny uchwyt filtra (to ważne, bo gwarantuje stabilnÄ… temperaturÄ™). W zestawie dostÄ™pne sÄ… praktycznie wszystkie możliwe rodzaje filtrów: na jednÄ… filiżankÄ™ espresso, na dwie, wkÅ‚adka do zaparzania kawy z saszetek oraz filtr Super-Crema. Dodatkowo można dokupić filtr umożliwiajÄ…cy parzenie szeÅ›ciu kaw jednoczeÅ›nie.
Ascaso - od 1100 zÅ‚ za model Basic, do 1700 za Dream'a w stylu retro (na zdj.). ImponujÄ…ca ilość wersji kolorystycznych - jest ich 15, od klasycznej soczystej czerwieni aż po krowie Å‚aty. Korpus ekspresów wykonany z lakierowanej proszkowo stali lub w caÅ‚oÅ›ci z aluminium. W każdym z modeli można wybrać jednÄ… z czterech wersji:
• ramiÄ™ staÅ‚e - tylko na saszetki, z termoblokiem aluminiowym
• ramiÄ™ staÅ‚e - tylko na saszetki, z termoblokiem mosiężnym
• tylko na kawÄ™ mielonÄ…, z bojlerem mosiężnym
• wszechstronny (versatile) na kawÄ™ mielonÄ… i na saszetki, z bojlerem mosiężnym
Ekspresy wyposażone w bojler posiadają zewnętrzny element grzejny nie mający kontaktu z wodą (nie ma możliwości zakamieniania grzałki, a więc i awarii ekspresu z tego powodu). Podobnie jak ekspresy Demoki, produkty Ascaso mają mosiężną grupę i głowicę filtra.
Gaggia Baby Class D (ok 1300 zÅ‚) - piszÄ™ o BC, choć Gaggii jest dużo wiÄ™cej, ponieważ jest to jeden z najlepszych modeli. Niestety, wielbicielki kolorowego sprzÄ™tu (do których zresztÄ… sama siÄ™ zaliczam), mogÄ… być rozczarowane - ta Gaggia jest tylko w wersji inox. Czerwonej Baby Dose nie polecam, ponieważ ma badziewnie wyglÄ…dajÄ…ce przyciski. Pewnie, że to maÅ‚o istotny szczegóÅ‚, ale jak już siÄ™ kupuje sprzÄ™t AGD, to miÅ‚o by byÅ‚o, żeby Å‚adnie wyglÄ…daÅ‚, prawda?
JeÅ›li chodzi o konkrety - Class D ma panel dotykowy (to nie wada - po kilku kawach obsÅ‚uguje siÄ™ intuicyjnie), elektronicznÄ… pamięć do ustawienia dÅ‚ugoÅ›ci ekstrakcji, fukcjÄ™ przedzaparzania (kawa przed ekstrakcjÄ… jest wstÄ™pnie zwilżana - niestety nie wiem, jaki jest cel tego zabiegu) oraz dyszÄ™ do pary, która rusza siÄ™ we wszystkich możliwych kierunkach, ale nie jest tak skuteczna jak w Democe, gdzie kubek mleka spienia siÄ™ bÅ‚yskawicznie.
OczywiÅ›cie to nie jest tak, że w tych drogich ekspresach kawa robi siÄ™ sama, i że na pewno bÄ™dzie lepsza niż z taniego ekspresu. Zgodnie z zasadÄ… "czterech M", do zrobienia espresso potrzebne sÄ…: Miscela (czyli kawa), Macinadosatore (mÅ‚ynek), Macchina (ekspres) i Mano (rÄ™ka). Skoro mamy już rÄ™kÄ™, kawÄ™ i ekspres, to.... PrzydaÅ‚by siÄ™ jeszcze mÅ‚ynek do kompletu. Koniecznie żarnowy, który nie bÄ™dzie siekaÅ‚ i podgrzewaÅ‚ ziaren, jak to siÄ™ dzieje w przypadku ostrzowych mÅ‚ynków, tylko równomiernie je rozgniataÅ‚. Dobra wiadomość jest taka, że u dystrybutorów wymienionych marek przy zakupie ekspresu i mÅ‚ynka można liczyć na sporÄ… zniżkÄ™.
ŹródÅ‚o: http://kawowy.blogspot.com .
Przedruk dokonany w uzgodnieniu z autorem.