Jak wiemy, PESEL to numer identyfikacyjny każdego z nas, który widnieje w dowodzie osobistym. Większość z nas wie o tym, co z niego można wyciągnąć. Wiemy na pewno (większość z nas), że pierwsze cyfry to data urodzenia właściciela numeru identyfikacyjnego (PESEL), która wygląda tak, że pierwsze dwie cyfry to rok, dwie następne to miesiąc, zaś dwie kolejne to dzień. Np. 771001 będzie znaczyło, że osoba urodziła się 1977 roku, 1 października.
Teraz przejdźmy do czegoś ciekawszego. Z numeru identyfikacyjnego możemy dowiedzieć się o płci osoby, jaką reprezentuje PESEL. Wystarczy spojrzeć na przedostatnią cyfrę, jeśli jest parzysta - kobieta; nieparzysta - mężczyzna.
I tak dla przykładu zbadajmy taki PESEL: 49040501580. Przedostatnia cyfra (parzysta) oznacza, że jest to kobieta urodzona 5 kwietnia, 1949 roku (pięćdziesiątka na karku). I to by mogło być na tyle, ale jak sprawdzić czy w ogóle dany PESEL jest oryginalny? Wystarczy znać pewien algorytm, który poprzez odpowiednie kalkulowanie cyfr numeru identyfikacyjnego musi odpowiadać cyfrze kontrolnej, jaką jest ostatni znak PESELA (na przykładzie to 0). Dokładnie polega to na tym, że każdą cyfrę numeru identyfikacyjnego od pierwszej do przedostatniej (ostatnia to wspomniana suma kontrolna) musi być przemnożona przez odpowiednią cyfrę, która wchodzi w skład odpowiedniej tablicy dziesięciocyfrowej, której cyfry nazywamy wagi. Po pomnożeniu następuje sumowanie tych cyfr i wynik należy podzielić modulo przez 10, z kolei rezultat trzeba zróżnicować z 10 a wynik musi zgadzać się z ostatnią cyfrą.
Przykład:
Naszym numerem identyfikacyjnym niech będzie już wspomniany ciąg: 49040501580.
Wspomniane wagi to cyfry reprezentujące tablicę, które wyglądają tak: 1, 3, 7, 9, 1, 3, 7, 9, 1, 3
1. Teraz każdą cyfrę PESELA (prócz ostatniej) mnożymy zgodnie z cyfrą wagi:
PESEL: 4 9 0 4 0 5 0 1 5 8 0 <== suma kontrolna, którą na tym etapie nie bierzemy pod uwagę;
WAGI: 1 3 7 9 1 3 7 9 1 3
---------------------------------------
WYNIK: 4x1=4 ;9x3=27 ;0x7=0 ;4x9=36 ;0x1=0 ;5x3=15 ;0x7=0 ;1x9=9 ;5x1=5 ;8x3=24
2. Teraz wyniki sumujemy: 4 + 27 + 0 + 36 + 0 + 15 + 0 + 9 + 5 + 24 = 120;
3. Następnie dzielimy module przez 10: 120 mod 10 = 0
4. 10 odejmujemy od wyniku: 10 - 0 = 0;
5. Wynik porównujemy z sumą kontrolną: 0 = 0.
//Mała korekta:
W tym przypadku 10-0 nie jest 0 tylko 10. Ale patrzymy na ostatnią cyfrę tej liczby. Jak sprawdzałem na oryginalnych PESELACH to najczęściej wynikiem była liczba jedno cyfrowa
I to by było na tyle. Już niedługo opowiem o numerze: REGON i NIP.
Źródło: 4programmers.net. Treść udostępniona na zasadach licencji Creative Commons Attribution