Coraz częściej zdarza się, że na naszym rynku pracy, to nie pracownicy szukają pracy, ale praca szuka pracowników. Dotyczy to w szczególności pracowników wysoko wykwalifikowanych. Pracodawcy walczą o pracowników, starając się ich zatrzymac przy sobie,oraz zapewnić sobie monopol na ich pracę.
JednÄ… z metod używanych w tych celach przez pracodawców jest podpisywanie umów, które mozna nazwać swoistymi umowami lojalnoÅ›ciowymi. Kodeks pracy nazywa je umowami o zakazie konkurencji.
Z grubsza, mozna umowy takie podzielić na dwie podgrupy: umowy obowiÄ…zujÄ…ce w czasie trwania stosunku pracy, oraz te, które dotyczÄ… okresu po rozwiÄ…zaniu stosunku pracy. Obie umowy blokujÄ… możliwość podejmowania dziaÅ‚aÅ„ konkurencyjnych wobec pracodawcy. Pierwsza z wymienionych umów blokuje mozliwość dziaÅ‚aÅ„ konkurencyjnych w czasie trwania stosunku pracy, a druga juz po jego zakoÅ„czeniu, ale przez okres nie dÅ‚uższy niż 2 lata.
To, w jakim celu i w jakich przypadkach podpisywane są te umowy, zilustrują poniższe przykłady.
Przykład pierwszy.
Pracownik jest informatykiem pracującym w firmie informatycznej, zajmującej się obsługą sieci komputerowych. Jego
praca polega na doglÄ…daniu i konserwacji sieci komputerowych u klientów pracodawcy, lokalizowaniu awarii i ich usuwaniu. Pracownik koÅ„czy pracÄ™ o godzinie 15. Normalnie, jeżeli nie wiąże go z pracodawcÄ… żadna umowa o zakazie konkurencji, może on od godziny np. 16 pracować robiÄ…c dokÅ‚adnie to samo co do godziny 15, tyle, że w ramach prowadzonej przez siebie dzialalnoÅ›ci gospodarczej, albo na podstawie umowy cywilnoprawnej (o dzieÅ‚o, zlecenia), albo nawet na podstawie umowy o pracÄ™ zawartej z innÄ… firmÄ… o podobnym profilu dziaÅ‚alnoÅ›ci, co "przedpoÅ‚udniowy" pracodawca.
Pracodawca przez podpisanie z takim pracownikiem umowy o zakazie konkurencji może zobowiÄ…zać go do niepodejmowania "po godzinach" zajęć konkurencyjnych w żadnej formie. W umowie można od razu okreÅ›lić jakie nieprzyjemnoÅ›ci bÄ™dÄ… czekaÅ‚y pracownika, który mimo zakazu bÄ™dzie próbowaÅ‚ konkurować z wÅ‚asnym pracodawcÄ….
Przykład drugi
Sytuacja podobna jak w przykladzie pierwszym. Pracownik po przepracowaniu kilku lat u pracodawcy, decyduje sie na wypowiedzenie umowy o pracÄ™. U swojego pracodawcy dużo siÄ™ nauczyÅ‚, zawarÅ‚ dużo pożytecznych i przyszÅ‚oÅ›ciowych kontaktów rynkowych, odÅ‚ożyÅ‚ trochÄ™ pieniÄ™dzy. MajÄ…c Å›wiadomość siÅ‚y nagromadzonego w różnych postaciach kapitaÅ‚u, decyduje o otworzeniu wÅ‚asnej firmy zajmujÄ…cej siÄ™ również obsÅ‚ugÄ… sieci komputerowych na tym samym rynku lokalnym, na którym dziaÅ‚a jego byÅ‚y ptracodawca. Część klientów jego byÅ‚ego pracodawcy, od razu przeszÅ‚a do nowej firmy, znajÄ…c i polegajÄ…c na jej wÅ‚aÅ›cicielu i jego wysokich kwalifikacjach. Inna część zostaÅ‚a skuszona lepszymi warunkami finansowymi, które nowa
firma zaoferowała na początku swojej działalności.
Taki scenariusz jest możliwy i w peÅ‚ni legalny, jeżeli pracodawca nie ma podpisanej z pracownikiem umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. Pracodawcy, którzy chcÄ… takiemu scenariuszowi zapobiec, powinni zawczasu, gdy stosunek pracy jeszcze trwa, zaproponować pracownikowi podpisanie takiej umowy. Jej podpisanie może byc warunkiem dalszego zatrudniania pracownika, a niepodpisanie przyczynÄ… uzasadniajÄ…cÄ… wypowiedzenie umowy o pracÄ™.
W tym drugim przypadku pracownik nie może być "pozostawiony na lodzie" po zakończeniu stosunku pracy. W wypadku bowiem podpisania umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy, pracownikowi przysługuje, choćby sama
umowa na ten temat milczała,
prawo do odszkodowania za okres zakazu. Odszkodowanie musi wynosić co najmniej ¼ tego co za ten okres pracownik dostaÅ‚by z tytuÅ‚u wynagrodzenia za pracÄ™. Okres zakazu nie może przekraczać 2 lat. Instytucja ta powoduje nie tylko wzmożenie bezpoÅ›redniej ochrony interesów pracodawcy, który nie bÄ™dzie musiaÅ‚ obawiać siÄ™ konkurencji ze strony swoich byÅ‚ych pracowników, ale jednoczeÅ›nie dziaÅ‚a ona w kierunku ugruntowania trwalszego zwiÄ…zku pracownika z zatrudniajÄ…cym go pracodawcÄ…. Pracownik majÄ…c w perspektywie dÅ‚ugie "wakacje" od wykonywanego zawodu, dwa razy zastanowi siÄ™ zanim wypowie wiążącÄ… go umowÄ™ o pracÄ™.
KwestiÄ… spornÄ… w przypadku obu rodzajów zakazów, o których mówimy, może być, i czÄ™sto jest, pojmowanie samej konkurencyjnoÅ›ci dziaÅ‚aÅ„ pracownika. Należy jÄ… rozpatrywać nie tylko na pÅ‚aszczyźnie samego przedmiotu dziaÅ‚ania, ale również na pÅ‚aszczyźnie zasiÄ™gu terytorialnego podejmowanych dziaÅ‚aÅ„.
----------
Prawnik kancelarii
http://www.twojeprawo.pl
specjalista d/s prawa pracy i prawa Internetu
----------
Ten artykuł pochodzi z serwisu
Artykularnia.pl - źródła darmowych artykułów do przedruku!