Repozytorium plików SVN z klientem TortoiseSVN na Windows

KiedyÅ› gdzieÅ› na jakiejÅ› prezentacji widziaÅ‚em bardzo ciekawÄ… i nadzwyczaj trafnÄ… definicjÄ™ sÅ‚owa Informatyka. DokÅ‚adnej jej treÅ›ci nie udaÅ‚o mi siÄ™ odszukać, ale brzmiaÅ‚o to jakoÅ› tak: Informatyka to ogóÅ‚ dyscyplin naukowych zajmujÄ…cych siÄ™ informacjÄ…, a w szczególnoÅ›ci jej komputerowym przetwarzaniem. I w rzeczy samej, najistotniejsze sÄ… dane a caÅ‚a reszta to tylko ich pewne przetwarzanie, w szczególnoÅ›ci gromadzenie i prezentacja w wygodnej formie. Jako że temat dzisiejszego artykuÅ‚u jest dość „niedzielny” pozwolÄ™ sobie na zwiÄ™kszonÄ… porcjÄ™ dywagacji. No wiÄ™c jak można przetÅ‚umaczyć sÅ‚owo Informatyka na jÄ™zyk angielski? W powszechnym obiegu równie czÄ™sto spotyka siÄ™ dwie możliwoÅ›ci: „Computer Science” i „Information Technology”. Które moim zdaniem jest wÅ‚aÅ›ciwsze? To zależy. Ci, którzy w Informatyce widzÄ… wiÄ™cej komputera powinni wybrać „Computer Science”. Ci, dla których podobnie jak dla mnie jest to raczej nauka o przetwarzaniu informacji, w typowej sytuacji przy pomocy komputera, powinni skÅ‚onić siÄ™ ku drugiej z możliwoÅ›ci.

Moje informacje, dane, bywa czasem, że sÄ… dla mnie nadzwyczaj cenne. Nadzwyczaj cenne sÄ… dla mnie dane zwiÄ…zane z mojÄ… pracÄ… magisterskÄ…, w szczególnoÅ›ci jej tekst i kod źródÅ‚owy aplikacji. Nie wiem czy jest to przypadÅ‚ość cechujÄ…ca wiÄ™kszość ludzi czy tylko tÄ… pedantycznÄ… część, w każdym razie zaobserwowaÅ‚em, nie tylko na samym sobie, istnienie syndromu przedwczesnego kasowania. Wydaje siÄ™ nam chwilowo, że pewien fragment kodu czy tekstu jest zÅ‚y, wiÄ™c zastÄ™pujemy go nowym, a stary oczywiÅ›cie z miejsca kasujemy i czÄ™sto niedÅ‚ugo po tym tego żaÅ‚ujemy. Kto nigdy w życiu nie użyÅ‚ Windows’owego kosza, czy DOS’owej lub Linux’owej komendy undelete niechaj pierwszy rzuci kamieÅ„. Pomijam tych, którzy nie używali analogicznego mechanizmu, bo go po prostu nie mieli. To, co proponujÄ™ i to, co sam robiÄ™, to używanie do skÅ‚adowania naszych ważnych danych repozytorium plików Subversion, w skrócie i pewnie dla analogii do starszego i gorszego, ale dobrze znanego CVS nazywanego także SVN. IdeaÅ‚em byÅ‚oby używanie repozytorium rezydujÄ…cego na jakimÅ› zdalnym serwerze, ale przy braku takiej możliwoÅ›ci dobrze bÄ™dzie mieć to nawet lokalnie. No wiÄ™c zaczynamy instalacjÄ™.

Zaczynamy od serwera Subversion. Ze strony projektu, http://subversion.tigris.org/, pobieramy program instalacyjny. W chwili pisania tego artykułu najnowsza wersja to 1.4.3. Instaluje się typowo dla Windows, klikając kilkukrotnie guzik Next. Przystępujemy do instalacji klienta TortoiseSVN. Instalator pobieramy ze strony projektu http://tortoisesvn.tigris.org/. Do Subversion 1.4.3 pasuje TortoiseSVN w wersji 1.4.3 oraz 1.4.2, ale chyba nie ma powodu by używać starszej wersji. Instalacja znowu przebiega typowo dla Windows. Zanim przejdziemy do konfiguracji trzeba będzie zrestartować komputer.

Zaczynamy od utworzenia katalogu, który bÄ™dzie zawieraÅ‚ wszystkie nasze repozytoria. Standardowym katalogiem instalacji SVN jest C:\Program Files\Subversion. ProponujÄ™ utworzyć podkatalog repos w tym wÅ‚aÅ›nie katalogu, ale nie ma żadnych ograniczeÅ„ co do nazwy czy też lokalizacji. W katalogu repos tworzymy teraz podkatalog, który bÄ™dzie zawieraÅ‚ nasze repozytorium. Nazwijmy go testowe. Aby zrobić z tego zwykÅ‚ego katalogu repozytorium klikamy na nim prawym guzikiem myszy i z menu kontekstowego wybieramy opcjÄ™ TortoiseSVN > Create repository here, tak jak pokazano na poniższej ilustracji. Wybieramy jeden z dwu typów repozytorium. Oba bÄ™dÄ… równie dobre.

Musimy teraz skonfigurować zasady kontroli dostępu. W tym celu edytujemy plik testowe\conf\svnserve.conf. W najprostszym przypadku możemy po prostu wyłączyć uwierzytelnianie poprzez odkomentowanie linii:

anon-access = read
auth-access = write

i zmianę wartości read na write dla parametru anon-access. Plik svnserve.conf jest dobrze samoudokumentowany i powstrzymam się od tłumaczenia.

Środowisko mamy gotowe. Trzeba jeszcze tylko uruchomić serwer ze wskazaniem na katalog zawierający repozytoria. Serwer konfigurujemy jako usługę uruchamianą automatycznie przy starcie systemu operacyjnego. W tym celu z linii komend odpalamy polecenie:

oczywiÅ›cie zmieniajÄ…c odpowiednio, w razie potrzeby, Å›cieżki dostÄ™pów. Musimy także uważać na odstÄ™py dookoÅ‚a znaku =, przed = nie może być żadnej spacji, po musi być dokÅ‚adnie jedna. Gotowe! Aby utworzyć kopiÄ™ roboczÄ… (ang. working copy) repozytorium tworzymy pusty katalog o dowolnej nazwie, klikamy na nim prawym guzikiem myszy i z menu kontekstowego wybieramy SVN Checkout. Jako URL repozytorium podajemy svn://localhost/testowe, gdzie testowe to nazwa naszego repozytorium. Musimy tylko pamiÄ™tać, że od tej pory nie jest to już zwykÅ‚y katalog i że do wykonywania operacji na zawartych w nim plikach musimy używać opcji z menu TortoiseSVN (albo innego klienta SVN). Do repozytorium możemy podÅ‚Ä…czyć siÄ™ także z poziomu Eclipse z użyciem jednej z dwu wtyczek (ang. plugin): Subversive lub Subclipse. Ta pierwsza jest bardziej rozbudowana funkcjonalnie, ale za to zdarza siÄ™, że coÅ› nie dziaÅ‚a jak trzeba. W najprostszym przypadku lepsza bÄ™dzie ta druga. WtyczkÄ™ do NetBeans’a można pobrać ze strony http://subversion.netbeans.org/.

Ostatnim ogniwem w Å‚aÅ„cuchu bezpieczeÅ„stwa naszych danych sÄ… kopie zapasowe repozytorium. Od biedy, można by zwyczajnie kopiować katalog repozytorium, ale nie jest to z wielu wzglÄ™dów dobre rozwiÄ…zanie. Szczęśliwie SVN dostarcza bardzo prostego mechanizmu. Aby utworzyć zrzut danych repozytorium wystarczy uruchomić z linii poleceÅ„ komendÄ™:

i nie trzeba nawet w tym celu wyÅ‚Ä…czać serwera. Jak można siÄ™ domyÅ›lić spowoduje to utworzenie pliku testowe.dump zawierajÄ…cego kompletne dane repozytorium. Możliwe jest także tworzenie kopii przyrostowych. Plik kopii zapasowej bÄ™dzie zawieraÅ‚ wówczas tylko wybrany zakres rewizji. Aby odtworzyć dane z tak utworzonego pliku kopii uruchamiamy polecenie:

svnadmin load
  "C:\Program Files\Subversion\repos\testowe"
  < "C:\Program Files\Subversion\backup\testowe.dump"