Dziennikarze nie mogÄ… już dÅ‚użej czuć siÄ™ bezpieczni na swoich stanowiskach. Ich miejsce zajmÄ… wkrótce zwykli obywatele, którzy wiedzeni pasjÄ… i wykorzystujÄ…cy najnowsze technologie, zaczynajÄ… opanowywać elektroniczne media.
Zostanie dziennikarzem to marzenie wielu mÅ‚odych ludzi. Praca redaktora jest ciekawa i prestiżowa. Jednak zdobycie tego zawodu dotychczas nie byÅ‚o takie Å‚atwe. Z uwagi na jego charakter, najpierw wymagano, aby kandydat skoÅ„czyÅ‚ studia na uniwersytecie. NastÄ™pnie dobrze widziane byÅ‚y praktyki na podrzÄ™dnych stanowiskach w redakcji, gdzie mÅ‚ody adept mógÅ‚ siÄ™ poduczyć wykonywania zawodu.
Dzięki internetowi, a zwłaszcza rewolucji informacyjnej jaka odbyła się w ciągu kilku ostatnich lat, ma się to jednak zmienić. Dziennikarza jakiego znamy ma zastąpić ktoś inny: dziennikarz obywatelski.
Władza w ręce ludu
Ostatnie kilka lat rozwoju internetu miaÅ‚o na niego bardzo duży wpÅ‚yw. UpowszechniÅ‚a siÄ™ idea tzw. internetu 2.0 (ang. Web 2.0), gdzie to nie wyselekcjonowane zespoÅ‚y redakcyjne, a zwykli użytkownicy tworzÄ… treÅ›ci. Najlepszym przykÅ‚adem tego typu zjawiska jest Wikipedia – internetowa encyklopedia, której hasÅ‚a może tworzyć każdy odwiedzajÄ…cy. W krótkim czasie przeÅ›cignęła ona pod wzglÄ™dem liczebnoÅ›ci haseÅ‚ swoje papierowe odpowiedniki, zachowujÄ…c przy tym wysoki poziom treÅ›ci.
Ten trend dotarÅ‚ także do internetowych wydaÅ„ gazet. Ich treÅ›ci redagujÄ… już nie wydawnictwa, a grupa zwykÅ‚ych ludzi skupionych wokóÅ‚ jednej witryny. Nazywa siÄ™ ich dziennikarzami obywatelskimi.
Dziennikarz obywatelski to zwykły człowiek
Dziennikarzem obywatelskim może zostać każdy: wystarczy zarejestrować siÄ™ w jednym z serwisów zajmujÄ…cych siÄ™ tÄ… tematykÄ…. To zwykÅ‚a osoba, która na co dzieÅ„ nie musi mieć wiele wspólnego z mediami. Może być to sÄ…siad ogrodnik lub ekspedientka w sklepie. Co jÄ… wyróżnia, to sposób w jaki spÄ™dza ona swój wolny czas. Najczęściej wÅ‚aÅ›nie wtedy pisze ona swój materiaÅ‚. Jest pasjonatem i za swojÄ… dodatkowÄ… pracÄ™ dziennikarskÄ… nie otrzymuje wynagrodzenia, dlatego musi wykonywać jÄ… po godzinach.
Można zastanowić siÄ™ czy taka osoba bÄ™dzie w stanie stworzyć ciekawe teksty. Jednak jeżeli dÅ‚użej na tym pomyÅ›leć, to czy nie ogrodnik bÄ™dzie wiedziaÅ‚ wiÄ™cej od typowego dziennikarza o sadzeniu kwiatów i czy to nie ekspedientka bÄ™dzie mogÅ‚a szybciej opowiedzieć o wypadku, który wydarzyÅ‚ siÄ™ w okolicy jej sklepu?
To wÅ‚aÅ›nie w tym tkwi siÅ‚a dziennikarstwa obywatelskiego: w różnorodnoÅ›ci i liczebnoÅ›ci osób, które decydujÄ… siÄ™ na publikacjÄ™ swoich tekstów.
Co dwie głowy, to nie jedna
DoskonaÅ‚ym przykÅ‚adem wykorzystania możliwoÅ›ci, jakie niesie za sobÄ… duża liczba dziennikarzy obywatelskich rozsianych po caÅ‚ym kraju, sÄ… serwisy newsowe. Najbardziej znane to Alert24.pl (należący do wydawnictwa Agora), Wiadomosci24.pl (należące do wydawnictwa Polskapresse), Interia360.pl (należący do Interia.pl) i Infotuba.pl (prowadzony przez tygodnik Wprost). DziÄ™ki opracowaniu funkcji wysyÅ‚ania reportażu bezpoÅ›rednio z telefonu komórkowego (wraz ze zdjÄ™ciami), sÄ… one w stanie zawiadomić o wydarzeniach dużo szybciej, niż tradycyjne media.
Dobrym tego przykÅ‚adem byÅ‚ wybuch w kopalni Halemba. Jak podaje jedna z osób, która opublikowaÅ‚a news o tym zdarzeniu w serwisie WiadomoÅ›ci24.pl, już w 10 minut po katastrofie byÅ‚a na miejscu. W krótkim czasie byÅ‚a w stanie zebrać informacjÄ™ i przesÅ‚ać jÄ… elektronicznie do redakcji. ChwilÄ™ potem news pojawiÅ‚ siÄ™ na stronie gÅ‚ównej.
Jednak nowoczesne dziennikarstwo to nie tylko newsy. Serwisy takie jak: ithink.pl
czy EIOBA.pl zajmujÄ… siÄ™ publikacjÄ… artykuÅ‚ów takich jak poradniki, felietony, eseje, czy artykuÅ‚y popularnonaukowe.
Serwis EIOBA.pl zebraÅ‚ już ponad 3500 artykuÅ‚ów, które w wiÄ™kszoÅ›ci przekazujÄ… bardzo cennÄ… wiedzÄ™.
SÄ… one tworzone przez pasjonatów danej dziedziny, co gwarantuje ich profesjonalizm. W koÅ„cu kto może wiÄ™cej wiedzieć o danej tematyce niż osoba, która jest niÄ… tak zafascynowana, że w wolnym czasie pisuje artykuÅ‚y z niÄ… zwiÄ…zane?
Odrobina krytyki
Skoro każda osoba może stworzyć swój tekst, możemy mieć pewność, że powstanÄ… również publikacje bardzo sÅ‚abe. Jak serwisy dziennikarstwa obywatelskiego radzÄ… sobie z tym problemem?
IstniejÄ… dwa rozwiÄ…zania, które speÅ‚niajÄ… swoje zadanie caÅ‚kiem dobrze. Serwisy typu WiadomoÅ›ci24.pl czy Interia360.pl opierajÄ… siÄ™ na grupie profesjonalnych dziennikarzy, którzy nadzorujÄ… pracÄ™ innych, odpowiednio poprawiajÄ…c teksty i decydujÄ…c, które trafiÄ… na stronÄ™ gÅ‚ównÄ….
Serwis Eioba.pl poszedÅ‚ w innym kierunku. O tym, co zostanie zaprezentowane na stronie gÅ‚ównej serwisu, decydujÄ… gÅ‚osy użytkowników. Tak wiÄ™c w tym wypadku caÅ‚a wÅ‚adza zostaÅ‚a oddana czytelnikom, którzy nie tylko przesyÅ‚ajÄ… materiaÅ‚y, ale także wybierajÄ… które z nich zostanÄ… wypromowane.
Dziennikarstwo obywatelskie na świecie
Chociaż w Polsce dziennikarstwo tworzone przez zwykÅ‚ych obywateli ma już silne korzenie, swoje poczÄ…tki miaÅ‚o za granicÄ…. Sztandarowym serwisem tego typu jest utworzony w 2000 r. poÅ‚udniowokoreaÅ„ski OhmyNews.com. Jego sukces (także komercyjny) oraz wpÅ‚yw jaki miaÅ‚ na wygranÄ… prezydenta Roh Moo Hyuna w 2002 r. najlepiej Å›wiadczy o potencjale, który drzemie w przedsiÄ™wziÄ™ciach tego typu.
Wideo-dziennikarz przyszłości
Dziennikarstwo obywatelskie również zmienia swoje oblicze. Coraz popularniejsze staje siÄ™ nagrywanie swoich materiaÅ‚ów na wideo. Ta forma prezentacji jest Å‚atwiejsza w odbiorze, dlatego też wiele osób sÄ…dzi, iż jest ona przyszÅ‚oÅ›ciÄ… w branży informacji. Czy dziennikarstwo obywatelskie ma szansÄ™ w przyszÅ‚oÅ›ci zdobyć duży udziaÅ‚ w rynku? Na pewno, ponieważ wraz z rozwojem spoÅ‚eczeÅ„stwa wzrasta popyt na informacjÄ™. A któż szybciej może jÄ… dostarczyć, niż wielu ludzi rozsianych po caÅ‚ym kraju.
ArtykuÅ‚ zostaÅ‚ opublikowany również w serwisie wiadomosci24.pl