Tabela stratygraficzna
według International Commission on Stratigraphy (ICS), daty zaokrąglone z wyj. kenozoiku
| EON | ERA | OKRES | EPOKA | PIĘTRO | od (mln.) |
| Fanerozoik | Kenozoik | czwartorzęd**** |
holocen |
|
0.0117 |
| plejstocen |
grn. |
0.126 |
| jon* |
0.781 |
| kalabr* |
1.806 |
| neogen |
pliocen |
gelas |
2.588 |
| piacent |
3.6 |
| cankl (zankl) |
5.332 |
| miocen |
messyn |
7.246 |
| torton |
11.608 |
| serrawal |
13.82 |
| lang |
15.97 |
| budrygał |
20.43 |
| akwitan |
23.03 |
| paleogen |
oligocen |
szat |
28.4 |
| rupel** |
33.9 |
| eocen |
priabon |
37.2 |
| barton |
40.4 |
| lutet |
48.6 |
| iprez (ipres) |
55.8 |
| paleocen |
tanet |
58.7 |
| seland |
61.7 |
| dan |
65.5 |
| Mezozoik | kreda |
grn. |
mastrycht |
70.6 |
| kampan |
83.5 |
| santon |
85.8 |
| koniak |
88.6 |
| turon |
93.6 |
| cenoman |
99.6 |
| dln. |
alb |
112 |
| apt |
125 |
| barrem |
130 |
| hoteryw |
133.9 |
| walanżyn |
140.2 |
| berias |
145.5 |
| jura |
grn. (malm)*** |
tyton |
150.8 |
| kimeryd |
155.6 |
| oksford |
161.2 |
| śr. (dogger)*** |
kelowej |
164.7 |
| baton |
167.7 |
| bajos |
171.6 |
| aalen |
175.6 |
| dln. (lias)*** |
toark |
183 |
| pliensbach |
189.6 |
| synemur |
196.5 |
| hetang |
199.6 |
| trias |
grn. |
retyk |
203.6 |
| noryk |
216.5 |
| karnik |
228.7 |
| śr. |
ladyn |
237 |
| anizyk |
245.9 |
| dln. |
olenek |
249.5 |
| ind |
251 |
| Paleozoik | perm |
loping (dżulfa***) |
czangsing |
253.8 |
| wucziaping |
260.4 |
| gwadelup |
kapitan* (capitan) |
265.8 |
| word |
268 |
| road |
270.6 |
| cisural |
kungur |
275.6 |
| artyńsk |
284.4 |
| sakmar |
294.6 |
| assel |
299 |
| karbon |
pensylwan |
gżel |
303.4 |
| kasimow |
307.2 |
| moskow |
311.7 |
| baszkir |
318.1 |
| misisip* (mississip) |
sierpuchow* (serpuchow) |
328.3 |
| wizen |
345.3 |
| turnej |
359.2 |
| dewon |
grn. |
famen |
374.5 |
| fran |
385.3 |
| śr. |
żywet |
391.8 |
| eifel |
397.5 |
| dln. |
ems |
407 |
| prag (zigen***) |
411.2 |
| lochkow (żedyn***) |
416 |
| sylur |
przydol (přidoli) |
|
418.7 |
| ludlow |
ludford |
421.3 |
| gorst |
422.9 |
| wenlok |
homer |
426.2 |
| sheinwood |
428.2 |
| landower |
telich* (telych) |
436 |
| aeron |
439 |
| rudan* (rhuddan) |
443.7 |
| ordowik |
grn. |
hirnant |
445.6 |
| kat |
455.8 |
| sandb |
460.9 |
| śr. |
darriwil |
468.1 |
| daping* |
471.8 |
| dln. |
floj |
478.6 |
| tremadok |
488.3 |
| kambr |
furong |
|
492 |
| |
496 |
| paib |
499 |
| |
gudżang* |
503 |
| drum |
506.5 |
| |
510 |
| |
|
515 |
| |
521 |
| terrenow* |
|
528 |
| fortun* |
542 |
| Proterozoik | Neoproterozoik | ediakar (wend***) |
|
|
635 |
| kriogen |
|
|
850 |
| ton |
|
|
1000 |
| Mezoproterozoik | sten |
|
|
1200 |
| ektaz* (ectas) |
|
|
1400 |
| kalim* (kalym) |
|
|
1600 |
| Paleoproterozoik | stater |
|
|
1800 |
| orosyr* (orosir) |
|
|
2050 |
| riak |
|
|
2300 |
| syder* (sider) |
|
|
2500 |
| Archaik | Neoarchaik | |
|
|
2800 |
| Mezoarchaik | |
|
|
3200 |
| Paleoarchaik | |
|
|
3600 |
| Eoarchaik | |
|
|
4000 |
| Hadeik**** | | |
|
|
4600 |
* Jednostki oznaczone gwiazdką to poziomy nowo wyróżnione, nieobecne w literaturze, nazwy polskie proponowane.
** Lattorf, dolne piętro oligocenu (między rupelem a priabonem), nie jest obecnie uwzględniany.
*** Nazwy nieistniejące w wykazie ICS.
**** Nazwa nieformalna.
Dalsze uwagi:
- hadeik, archaik i proterozoik obejmuje się wspólną nazwą prekambru,
- stary podział kenozoiku na trzeciorzęd i czwartorzęd został ostatnio zarzucony przez ICS, czwartorzęd przez pewien czas zniknął w ogóle z tabeli ICS, a plejstocen i holocen zaliczano do neogenu; obecnie istniejąca tabela przywraca ten okres, jednak z przypisem, że o jego statusie ostatecznie nie zadecydowano; gelas może też być częścią plejstocenu (i czwartorzędu),
- dan (dolne piętro paleocenu) znany jest także jako dano-mont,
- w źródłach polskojęzycznych dominuje inna stratygrafia karbonu, zob. starsza wersja ; używa się także w źródłach ICS podziału pensylwanu na górny (gżel + kasimow), środkowy (moskow) i dolny (baszkir) oraz misisipu na górny (sierpuchow), środkowy (wizen) i dolny (turnej),
- stratygrafię ordowiku i kambru warto porównać ze starszą wersją,
- nazwa ediakar została wprowadzona niedawno przez ICS; decyzja ta ignoruje długą tradycję wykorzystywania nazwy wend w literaturze; ponadto niektóre źródła używały nazwy eokambr; według niektórych źródeł ediakar jest podjednostką wendu,
- pewne źródła, w tym ICS, stosują podwójne nazewnictwo, w którym jednostkom geochronologicznym o nazwach eon, era, okres, epoka, wiek, chron (dzień) odpowiadają jednostki chronostratygraficzne: eotem (eonotem), eratem, system, oddział, piętro, chronozona (poziom).
Synonimy:
- Kryptozoik = Prekambr
- Proterozoik = Algonk
Podział prekambru według Geologic Ages of Earth History i Stephena E. Jonesa, kombinowany
| eon | era | okres | epoka | od (mln.) |
| Prekambr | Proterozoik | Synik | wend |
ediakar |
pundyk |
580 |
| wonokan |
590 |
| waranżer |
mortensnes |
600 |
| smalfjord |
610 |
| sturtyk |
|
|
800 (825) |
| Ryfej | |
karatau |
|
1100 |
| jurmantyk |
|
1375 |
| burzjan |
|
1600 (1675) |
| Animik | |
|
|
2200 (2225) |
| Huron | |
|
|
2450 (2475) |
| Archaik | Rand | |
|
|
2800 (2825) |
| Suaz | |
|
|
3500 (3525) |
| Izuik | |
|
|
3800 (3875) |
| Priskoik | Hadeik | |
późny imbryk |
|
3900 |
| nektaryk |
|
3975 |
| „grupy basenowe” |
|
4150 |
| kryptyk |
|
4560 |
Linki
Wikipedia: Tabela stratygraficzna
Tabela stratygraficzna Instytutu Nauk Geologicznych UJ
Dzieje Ziemi
Historia Polski w kamieniu pisana – także tu
Tabela stratygraficzna rekomendowana przez MKS
Tabela dziejów Ziemi – Eduseek
Tabela stratygraficzna
Tabele stratygraficzne – WIEM
Instytut Nauk Geologicznych UJ
International Commission on Stratigraphy
The Geological Society of America – Geological Time Scale
UCMP Web Time Machine
Geological Time Scale
Geologic Time
Geologic Ages of Earth History
Detailed Geological Timescale
Geologic Time
Chronos
Nation Museum on Natural History: Geologic Time
NASA: Geologic Time
starsza wersja
| EON | ERA | OKRES | EPOKA | PIĘTRO | od (mln.) |
| Fanerozoik | Kenozoik | czwartorzęd |
holocen |
|
0.01 |
| plejstocen |
grn. |
|
0.2 |
| dln. |
|
1.7 |
| trzeciorzęd |
neogen |
pliocen |
grn. |
piacent |
3.5 |
| dln. |
cankl |
5 |
| miocen |
grn. |
messyn |
|
| torton |
10.5 |
| śr. |
serrewal |
|
| lang |
16.5 |
| dln. |
budrygał |
|
| akwitan |
24 |
| paleogen |
oligocen |
grn. |
szat |
30 |
| śr. |
rupel |
33 |
| dln. |
lattorf |
36 |
| eocen |
grn. |
priabon |
40 |
| śr. |
barton |
|
| lutet |
50 |
| dln. |
iprez |
55 |
| paleocen |
grn. |
tanet |
60 |
| dln. |
dano-mont |
66 |
| Mezozoik | kreda |
grn. |
senon |
mastrycht |
71.5 |
| kampan |
83 |
| emszer |
santon |
88 |
| koniak |
89 |
| turon |
turon |
91 |
| cenoman |
cenoman |
97 |
| dln. |
gault |
alb |
108 |
| apt |
115 |
| neokom |
barrem |
124.5 |
| hoteryw |
130.5 |
| walanżyn |
135 |
| berias |
140 |
| jura |
malm |
tyton |
145 |
| kimeryd |
154 |
| oksford |
160 |
| dogger |
kelowej |
166 |
| baton |
172 |
| bajos |
177 |
| aalen |
184 |
| lias |
toark |
189 |
| pliensbach |
195 |
| synemur |
201 |
| hettang |
208 |
| trias |
kajper |
retyk |
218 |
| noryk |
225 |
| karnik |
230 |
| wapień muszlowy |
ladyn |
237 |
| anizyk |
243 |
| pstry piaskowiec |
scytyk |
250 |
| Paleozoik | perm |
cechsztyn |
dżulfa |
260 |
| gwadelup |
270 |
| czerwony spągowiec |
leonard |
280 |
| wolfkamp |
295 |
| karbon |
silez |
stefan |
305 |
| westfal |
315 |
| namur |
323 |
| dinant |
327 |
| wizen |
342 |
| turnej |
354 |
| dewon |
grn. |
famen |
364 |
| fran |
372 |
| śr. |
żywet |
380 |
| eifel |
391 |
| dln. |
ems |
400 |
| zigen (prag) |
412 |
| żedyn (lochkov) |
416 |
| sylur |
grn. |
pridol (přidoli) |
418 |
| ludlow |
422 |
| dln. |
wenlok |
426 |
| landower |
442 |
| ordowik |
grn. |
aszgil |
449 |
| karadok |
458 |
| śr. |
landeil |
464 |
| lanwirn |
470 |
| dln. |
arenig |
485 |
| tremadok |
495 |
| kambr |
grn. |
trempealeau |
|
| frencon |
|
| dresbach |
520 |
| śr. |
maya |
|
| amga |
545 |
| dln. |
toyon |
|
| botom |
|
| atdaban |
|
| tommot |
590 |
| Kryptozoik | Proterozoik | wend (eokambr) |
|
|
670 |
| ryfej |
|
|
1000 |
| proterozoik śr. |
|
|
1600 |
| proterozoik dln. |
|
|
2500 |
| Archaik | |
|
|
3100 |
| Katarchaik | |
|
|
4600 |
Synonimy:
- Kryptozoik = Prekambr
- Proterozoik = Algonk