Login lub e-mail Hasło   

Żeń-szeń - legenda Dalekiego Wschodu

ŻEŃ-SZEŃ – LEGENDA DALEKIEGO WSCHODU Żeń-szeń jest byliną z rodziny araliowatych, o mięsistym korzeniu palowym barwy białawo-szarej lub żółtawej. Roślina jest...
Wyświetlenia: 8.860 Zamieszczono 22/02/2008

ŻEŃ-SZEŃ – LEGENDA DALEKIEGO WSCHODU

 

 

 Żeń-szeń jest byliną z rodziny araliowatych, o mięsistym korzeniu palowym  barwy białawo-szarej lub żółtawej. Roślina jest bardzo trwała i osiąga 100 i więcej lat.

 

W stanie naturalnym żeń-szeń jest spotykany w około 10 gatunkach na Dalekim Wschodzie (Panax Ginseng C.A. Meyer – Żeń-szeń Prawdziwy północno-wschodnie Chiny, Półwysep Koreański, Japonia, Kraj Przymorski i rejony rzek Amur i Ussuri w Rosji, Panax japonicum  w Japonii, Indiach i południowych Chinach) oraz  w Ameryce Północnej – USA i Kanada (Panax qinquefolium). Roślina rośnie  w niedostępnych liściasto-iglastych lasach, głównie na stokach gór o luźnych, wilgotnych glebach.

Obecnie żeń-szeń pozyskuje się również ze specjalnych upraw. Plantacje żeń-szenia istnieją w Chinach, Korei, Japonii, Nepalu, w Rosji, na Ukrainie oraz w Kanadzie i USA.   

 Surowcem leczniczym jest korzeń żeń-szenia lub cała roślina wyrywana w okresie kwitnienia (dotyczy to przypadku przemysłowego pozyskiwania z niej związków czynnych). Bardziej wartościowy jest surowiec pozyskany z roślin rosnących dziko niż uprawianych. Oprócz żeń-szenia prawdziwego uprawia się inne, mniej wartościowe gatunki jak: Panax pseudoginseng, Panax notoginseng i Panax japonicus.

 

W Kanadzie rośnie dziko żeń-szeń pięciolistny (Panax quinquefolium), odznaczający się stosunkowo szybkim wzrostem,  lecz zawierający mało związków czynnych. Mimo słabszego oddziaływania, jest on uprawiany w wielu krajach z uwagi na szybkość wzrostu.

Najcenniejsza jego odmiana - żeń-szeń biały - występuje na Półwyspie Koreańskim i w Chinach. 

Na świecie produkuje się wiele różnorodnych preparatów zawierających żeń-szeń. Oprócz sproszkowanego korzenia, płynnych  wyciągów, tabletek,  maści  spotykane są takie produkty zawierające żeń-szeń jak, guma do żucia, herbaty, kosmetyki, nalewki, wina itp. Zwykle zastosowanie żeń-szenia w tych produktach ma wyłącznie wartość reklamową („zawiera żeń-szeń”), a ich wartość lecznicza może być minimalna.

 

 Wokół żeń-szenia narosło przez wieki wiele legend. Był on przedstawiany jako roślina tajemnicza. Być może dlatego, że bardzo często korzeń żeń-szenia  przypomina sylwetkę ludzką. „Dszy-Dsan” (Gin-seng) – „człekopodobny” – taką nazwę nadali roślinie Chińczycy. W swojej ojczyźnie, Korei, żeń-szeń zachował prastare miano – Sam, imię koreańskiego wielkiego ducha gór i księżycowych nocy. Z tego powodu żeń-szeń zawsze był uważany za cudowną roślinę leczniczą podarowaną ludziom przez bogów.  Dlatego był i jest czczony przez  ludy Dalekiego Wschodu od pięciu tysięcy lat. Wierzono nawet, że im korzeń jest bardziej podobny do człowieka, tym ma większą moc leczniczą. Wierzono również, że żeń-szeń jest panaceum na wszystkie dolegliwości (Panax – od łacińskiego panaceum oznaczającego lekarstwo na wszystko.Sądzono również, że korzeń jest miejscem ducha człowieka. Twierdzono także, że spożywanie korzenia dopomoże w uzyskaniu wiecznego życia. Legenda chińska mówi o zwyczaju przekazywania korzenia żeń-szenia synowi przez ojca, w dniu ślubu.  Na jego opinię „tajemniczej” rośliny z pewnością miały i ciągle mają  niezwykłe „obyczaje” wegetatywne.

Kiełkowanie żeń-szenia w warunkach naturalnych rozpoczyna się po 22 miesiącach od momentu dojrzenia owoców. W jego kłączu rozwijają się liczne pączki „śpiące” i jeden zimujący, który tworzy się przez dwa lata. Jego zamarcie jest często przyczyną „snu” rośliny, który może trwać 20 lat i dłużej, po czym roślina ... wznawia wzrost. Potrafi rosnąć – jak wspominaliśmy - sto i więcej lat.

 

Pierwsze wzmianki pisemne o roślinie spotyka się w najsłynniejszych chińskich dziełach traktujących o środkach leczniczych pod nazwą  „SZENNUN-BEN-CAO” z I wieku przed naszą erą. 

Korzeń żeń-szenia dla celów leczniczych wykopuje się dopiero po 10 latach wegetacji ze stanu naturalnego, a po 8 latach z upraw. Jednak surowiec uzyskany z rośliny rosnącej dziko ma większą wartość leczniczą niż z upraw. Wszystkie części rośliny zawierają czynne związki lecznicze, lecz najwięcej zawiera ich korzeń.Znajduje się w nim kilkuprocentowa (do 3,8%) mieszanina dwudziestu glikozydów saponinowych stanowiących połączenia cukrów prostych z różnymi aglikonami.

Oprócz tego korzeń żeń-szenia zawiera:

·      skrobię,

·      tłuszcze,

·      witaminy B1,B2, B3, B12 , C,  niacynę,

·      olejki eteryczne,

·      aminokwasy i inne substancje,

·      saponiny trójterpenowe zwane panaksozydami i ginsenozydami,

·      pektyny,

·      składniki mineralne, takie jak:  żelazo, sód,  magnez, krzem, miedź, fosforany, bor, siarka, potas,  wapń, mangan.

Bogactwo substancji, które zawiera w sobie korzeń żeń-szenia prawdziwego jest zapewne powodem uznawania go przez wieki za WSZECHLEK. Już same nazwy nadane mu przez ludzi mówią wiele – „Żeń-szeń Prawdziwy”, „Człowiek-korzeń”, „Cud świata”,  „Korzeń-piorun”, „Korzeń krwi”, „Boskie ziele”, „Sól ziemi”, „Dar nieśmiertelności”, „Ziarno ziemi”, „Dusza jaspisu” itd.

Zastosowanie:

·      ogólny  wpływ na zdrowie (wzmacnianie organizmu),

· zwiększanie wydolności i wytrzymałości organizmu (również zwiększanie zdolność do pracy tak fizycznej jak i umysłowej),

·      usuwanie  przemęczenia,

·      odtruwanie organizmu,

·      działanie  moczopędne,

·      obniżanie poziomu cukru we krwi,

·      obniżanie ciśnienia krwi,

·      schorzenia żołądkowo-jelitowe, zwłaszcza owrzodzenia,

·      pobudzanie pracy serca i poprawa krążenia obwodowego,

·      poprawa parametrów krwi (przydatny w niedokrwistościach),

·      pobudzanie wydzielania gruczołów hormonalnych,

·      hamowanie rozwoju  niektórych nowotworów,

·      przyśpieszenie gojenia się ran,

·      rewitalizacja organizmu w trakcie rekonwalescencji po chorobach,

·      leczenie niektórych dolegliwości dróg oddechowych,

·      leczenie niektórych chorób psychicznych (efekt uspokojenia),

·  leczenie nerwic (saponiny działają na ośrodkowy układ nerwowy i nerwy obwodowe) powodując wydzielanie szeregu substancji regulacyjnych, w  tym hormonów,

·   pobudzanie rozwoju i czynności gruczołów płciowych (leczy  niektóre formy impotencji),

·      podtrzymywanie aktywności w starszym wieku,

·      przyśpieszanie wydalania produktów przemiany materii,

·      opóźnianie procesu starzenia się organizmu,

·      obniżanie poziomu cholesterolu,

·      zapobieganie stanom zapalnym,

·      zwiększanie możliwości adaptacyjnych organizmu,

·      działanie antystresowe.

 

Większość z tych dobroczynnych skutków żeń-szeń zawdzięcza zawartości dużej ilości wspomnianych wcześniej saponinów zwanych ginsenozydami. To właśnie te substancje mają tak dobroczynny wpływ na nasz organizm. Tego wpływu - mimo sceptycznego na ogół podejścia do medycyny wschodniej - lekarze już nie podważają.

Badania naukowe udowodniły, że działanie ginsenozydów polega na zwiększeniu zdolności hemoglobiny do szybszego przyłączania tlenu zużywanego podczas wysiłku, a tym samym - do lepszego zaopatrywania w tlen narządów człowieka. Właśnie dlatego wzrasta ilość energii i zdolność organizmu do podejmowania wysiłku – zarówno fizycznego jak  i umysłowego.

Ginsenozydy mają szerokie działanie, część z nich uspokaja i zmniejsza napięcie nerwowe, inne zaś pobudzają i przeciwdziałają uczuciu zmęczenia, dodają energii. Ginsenozydy stymulują także układ odpornościowy, „mobilizują” do walki komórki obronne organizmu.

Żeń-szeń odznacza się również specyficznym działaniem adaptogennym    jako jedna z nielicznych roślin posiadających takie właściwości. Adaptogen działa na cały organizm przystosowując go do szczególnych lub zwiększonych wymagań danego środowiska.

Wyciąg z korzenia żeń-szenia znalazł zastosowanie również w kosmetyce. Używa się go do produkcji preparatów „odmładzających” skórę, stymuluje on bowiem odnowę naskórka, reguluje też gospodarkę wodno-tłuszczową. Przywraca w ten sposób skórze równowagę fizjologiczną.Właściwości żeń-szenia wykorzystuje się także w środkach zapobiegających łysieniu i wypadaniu włosów, gdyż pobudza on macierz włosa i poprawia ukrwienie skóry.

Nadużywanie preparatów z korzenia żeń-szenia może prowadzić do tzw. SYNDROMU ŻEŃSZENIOWEGO, objawiającego się sennością, nadciśnieniem, wysypką skórną i biegunką.

 

Intensywnej kuracji żeń-szeniowej nie zaleca się stosować również w przypadkach:

·      dużego nadciśnienia,

·      przy wyraźnych zmianach miażdżycowych naczyń serca i mózgu,

·      w stanach gorączkowych,

·      w krwotokach.

 

Podstawowe kryteria oceny preparatów żeń-szeniowych podczas zakupu :

1.    gatunek żeń-szenia  za najlepiej zbadany i najlepiej działający uważa się żeń-szeń prawdziwy Panax ginseng C.A Meyer. C.A. Meyer wywodzi się od nazwiska botanika, który sklasyfikował korzeń w 1843 roku; informacja o gatunku żeń-szenia powinna być podana na opakowaniu preparatu,

2.    kraj uprawy żeń-szenia uważa się, że najlepsze warunki klimatyczne do uprawy żeń-szenia występują w Korei, dlatego najlepszy surowiec pochodzi z tamtego regionu,

3.    ekstrakt i standaryzacja stosowanie np. suchego korzenia żeń-szenia nie daje gwarancji, że w każdym kawałku korzenia będzie taka sama ilość substancji czynnych – ginsenozydów, ponieważ zależy ona m.in. od miejsca uprawy, może ich być ich zatem w danej partii więcej lub mniej; w celu uzyskania  tej gwarancji surowiec przetwarza się w ekstrakt, a następnie poddaje się go standaryzacji. Dzięki temu każda identyczna porcja preparatu zawiera zawsze określoną ilość ginsenozydów; należy pamiętać o tym, że nie każdy ekstrakt jest standaryzowany, dlatego warto to sprawdzić przed zakupem.

 

 

Fragment książki z cyklu "Barwy Twojego Zdrowia" - "Tajemnice suplementacji odżywiania".

Autor: Janusz Dąbrowski

Podobne artykuły


158
komentarze: 114 | wyświetlenia: 72021
86
komentarze: 183 | wyświetlenia: 98618
39
komentarze: 33 | wyświetlenia: 222343
37
komentarze: 25 | wyświetlenia: 60062
24
komentarze: 25 | wyświetlenia: 12180
22
komentarze: 6 | wyświetlenia: 91496
20
komentarze: 26 | wyświetlenia: 7404
20
komentarze: 11 | wyświetlenia: 20701
18
komentarze: 1 | wyświetlenia: 5451
18
komentarze: 10 | wyświetlenia: 17765
18
komentarze: 6 | wyświetlenia: 17140
18
komentarze: 11 | wyświetlenia: 48686
30
komentarze: 31 | wyświetlenia: 67192
17
komentarze: 7 | wyświetlenia: 8114
 
Autor
Artykuł
Dodatkowe informacje

Powiązane tematy





Zawiera również estrogen :/ mężczyzną odradzam, sam stosowałem i po krótkim wzroście dopaminy następował straszny zjazd i przez kilka godzin miałem bardzo obniżone samopoczucie. Teraz go nie zażywam i czuję się rewelacyjnie.

  hussair  (www),  13/11/2011

A ponoć mówią: człowieku, nie żeń-szeń-się - czy jakoś tak... ;-))

  ulmed,  13/11/2011

Mają rację, że mówią 'nie-żeń-szeń-się', bo bez liderinu z żeniaczki to białe małżeństwo wychodzi, a o starych żeń-szeniach to nikt nie wspomina.
A tam jest moc.

;

  hussair  (www),  13/11/2011

:)



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2018 grupa EIOBA. Wrocław, Polska