Login lub e-mail Hasło   

Paradoksy zmysłów i umysłu

Kartezjusz zastanawiał się onegdaj, czy zmysły, którymi dysponuje, nie oszukują go aby. Jako żołnierz siedział pewnego wieczora przy kominku, pozostając w stanie pó...
Wyświetlenia: 2.294 Zamieszczono 10/04/2013

Kartezjusz zastanawiał się onegdaj, czy zmysły, którymi dysponuje, nie oszukują go aby. Jako żołnierz siedział pewnego wieczora przy kominku, pozostając w stanie półsnu - półjawy. Taki był początek filozofii nowożytnej, której istotą jest podział na podmiot i przedmiot. Ja jestem, bo myślę, a musi istnieć podmiot myślenia. Istnienia przedmiotu nie jestem jednak pewien. Zmysły mogą oszukiwać mnie do tego stopnia, że świat wcale nie musi być dziełem dobrego Boga, ale jakiegoś złośliwego demiurga, który cały czas mnie oszukuje. Poznanie zmysłowe należy zatem odrzucić jako niepewne i niewystarczające.

***

Dla Kanta jednak to właśnie poznanie zmysłowe dostarcza materiału dla intelektu. Czas i przestrzeń to formy czystej zmysłowości, jak je nazywa Kant. Znaczy to tyle, że czas i przestrzeń nie istnieją realnie, nie istnieją niezależnie od poznającego umysłu. Poznanie musi być bowiem ugruntowane na fundamencie czasu i przestrzeni, bo człowiek inaczej myśleć ani poznawać nie potrafi. Rozum zatem "rozciąga" byt, umiejscawiając go w przestrzeni.

***

Zasadniczą tezą systemu filozoficznego Benedykta Spinozy jest: Deus sive natura. Przestrzeń świata jest niczym innym jak przestrzenią boskiego Absolutu. Świat jest Bogiem, Bóg jest światem.

***

Hegel problem poznania rozstrzygnął w sposób radykalny. To nie człowiek poznaje obiektywną, niezależnie od niego istniejącą rzeczywistość, ale to Rzeczywistość będąca Duchem rozpoznaje siebie w procesie samorozwoju. Duch, który jest Absolutem, jest samomyślącą się myślą. Niedoskonała świadomość jednostkowa jest zwierciadłem dla świadomości Absolutu, która rozpoznaje w niej siebie, ustanawiając pomiędzy nimi dialektyczny związek. Poznanie jest zatem procesem niezależnym od pojedynczego rozumu człowieka

***

Henri Bergson, wbrew Kartezjańskiemu racjonalizmowi, uważa, że rozum nie jest adekwatnym narzędziem poznania, ponieważ żeby byt poznać, należy go wcześniej unieruchomić. Rozum statyzuje, schematyzuje i kategoryzuje byt, który z natury, zdaniem filozofa, jest dynamiczny, zmienny i niepoddający się żadnej kategoryzacji. Adekwatnym narzędziem poznania rzeczywistości jest intuicja, bo jej natura bliska jest naturze bytu.

***

Husserl twierdził, że rozum nie poznaje samego bytu, ponieważ wszystko jest treścią świadomości, czyli mówiąc inaczej, świadomość zawsze rozpoznaje tylko swoje własne treści.

autor - Jan Stasica

Podobne artykuły


35
komentarze: 50 | wyświetlenia: 2648
29
komentarze: 51 | wyświetlenia: 2064
28
komentarze: 8 | wyświetlenia: 3479
25
komentarze: 4 | wyświetlenia: 26298
13
komentarze: 48 | wyświetlenia: 1207
20
komentarze: 111 | wyświetlenia: 5415
11
komentarze: 27 | wyświetlenia: 40657
14
komentarze: 8 | wyświetlenia: 1687
6
komentarze: 7 | wyświetlenia: 439
38
komentarze: 26 | wyświetlenia: 6347
37
komentarze: 12 | wyświetlenia: 60624
35
komentarze: 17 | wyświetlenia: 19355
33
komentarze: 11 | wyświetlenia: 8687
31
komentarze: 24 | wyświetlenia: 8805
29
komentarze: 35 | wyświetlenia: 2954
 
Autor
Artykuł



  seta1212,  10/04/2013

dzięki Tobie Janie odświeżyłem podstawowe wątki propedeutyki filozofii sprzed kilkudziesięciu lat.Cenne....

  vivi91,  11/04/2013

Zaczynamy powracać do daru intuicji, który jest pierwotnym i naturalnym drogowskazem. Doceniamy coraz bardziej nieomylność zmysłowości i emocjonalnych instynktów.

Dzieki, Janku, za ten zwiezly (sciagawkowy) kurs filozofii (nowozytnej). Troche szkoda, ze ominales filozofow starozytnych...
Ale podejrzewam ze na tym pracujesz :-)

  koobe  (www),  12/04/2013

mam pewien problem z tak pojętymi syntezami, bo zda się, że nie służą one już rozwijaniu wiedzy, ale powtarzaniu klisz. Z drugiej strony: czy jakikolwiek projekt filozoficzny da się wyczerpać w kilku zdaniach? Pewnie nie. A jakoś streszczać musimy :)

  ,  12/04/2013

A ktora teza jest Tobie autorze najblizsza ?

Czasem dobrze jest pofilozofować, aby zapomnieć o globalnym hipermarkecie.

...Zmysły mogą oszukiwać mnie do tego stopnia, że świat wcale nie musi być dziełem dobrego Boga, ale jakiegoś złośliwego demiurga, który cały czas mnie oszukuje..Wypowiedź Kanta mówi,że możemy żyć w matrixie i nie wiedzieć o tym.



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2018 grupa EIOBA. Wrocław, Polska