Login lub e-mail Hasło   

Czy Mojżesz umiał pisać?

Odnośnik do oryginalnej publikacji: http://biblijny.net/009/art.html
Dawno temu, kiedy ludzie nie znali pisma, nie było łatwo. Chcesz coś sobie zanotować, a tu kłopot - trzeba będzie to narysować! Niektórzy twierdzą, że Mojżesz miał takie problemy.
Wyświetlenia: 1.150 Zamieszczono 23/12/2013

Czy pamiętasz, jak wyglądało składanie liter w dzieciństwie? Nauka czytania, pisania... ile czasu zabierało wtedy przeczytanie jednego, krótkiego zdania!

A gdyby tak znaleźć się kilka tysięcy lat temu, kiedy nie istniał jeszcze alfabet, a ludzie nie znali pisma? Chcesz coś sobie zanotować, a tu problem - trzeba będzie to narysować...
Chcesz wysłać e-maila do znajomych - nic z tego, nie ma nawet komputerów!

Wielu krytyków Biblii długo zarzucało, że Mojżesz nie mógł spisać pierwszych pięciu ksiąg biblijnych, ponieważ w jego czasach nie istniało jeszcze pismo. Przypomnijmy, że pisarska działalność Mojżesza miała przypadać na XV wiek przed Chrystusem.[1]


A co z przekazem ustnym?

Niektórzy bibliści są zdania, że Mojżesz mógł sporządzić pewien opis wydarzeń w wersji ustnej - czyli w postaci opowiadania, które ludzie mogli przekazywać kolejnym pokoleniom. Prawdopodobnie taka właśnie forma przekazu istniała wcześniej, zanim ludzie zaczęli pisać.[2]

Takie rozwiązanie rodzi jednak kilka problemów.

- Po pierwsze taki przekaz informacji jest obarczony dużą zmiennością treści. Kolejne pokolenia mogłyby dodawać coś od siebie lub zmieniać pewne zasady, które im nie pasowały. Przekaz ustny daje duże pole do popisu dla radosnej twórczości osób, które przekazują informacje w takiej formie.
Kilkaset lat później, któreś kolejne pokolenie miałoby zapisać po raz pierwszy te wszystkie historie. Czy byłyby one wówczas wiarygodnym źródłem informacji? Czy można by nazwać je Słowem Bożym przekazanym Mojżeszowi i darzyć zaufaniem? Myślę, że zaufanie do takiej formy przekazu musiałoby być bardzo ograniczone.

- Powstaje jednak większy problem. W Księgach Mojżeszowych znajdujemy wyraźne stwierdzenia, mówiące o tym, że Mojżesz osobiście spisał Słowo Boże: "Gdy Mojżesz zakończył całkowicie pisanie tego Prawa w księdze, rozkazał lewitom noszącym Arkę Przymierza Pańskiego: Weźcie tę Księgę Prawa i połóżcie ją obok Arki Przymierza Pana, Boga waszego (...)"[3].
Gdyby w czasach Mojżesza nie istniało pismo, opis ten (oraz inne, podobne) - trzeba by uznać za fałszywy!

- Umiejętność pisania dotyczy nie tylko Mojżesza. "Mojżesz zaś zszedł z góry z dwiema tablicami świadectwa w swym ręku, a tablice były zapisane na obu stronach, zapisane na jednej i na drugiej stronie. Tablice te były dziełem Bożym, a pismo na nich było pismem Boga, wyrytym na tablicach"[4].
Czy Bóg zapisałby coś dla człowieka, gdyby ten nie potrafił czytać? A może tytuł tego artykułu powinien brzmieć: Czy Bóg potrafił pisać?

Pytanie o istnienie pisma w czasach Mojżesza jest więc faktycznie pytaniem o wiarygodność sprawozdania Pisma Świętego.


Pismo obrazkowe

Oczywiście różne sposoby zapisu informacji istniały dużo wcześniej - przed czasami Mojżesza. Były to jednak pisma piktograficzne (obrazkowe) lub wykorzystujące elementy piktograficzne. Takiego systemu ludzie używali między innymi do tworzenia spisu dobytku, czy do zawierania umów. Jednak w ten sposób trudno było wyrażać pojęcia abstrakcyjne, czy bardziej rozbudowane myśli. Dlatego możliwości zastosowania takiego rodzaju pisma były mocno ograniczone.[5]

Czy pierwsze księgi Biblii mogły powstać w "obrazkach"? Ten pomysł powodowałby dużo trudności! Czytając księgi biblijne, znajdujemy tam wiele myśli, opisów - które nie nadają się do takiej formy zapisu.
Gdyby więc część Pisma Świętego miała być zapisana jednym z tak wczesnych pism - trzeba by uznać, że późniejszy zapis alfabetyczny wiązał się z dodaniem wielu treści. Byłaby to sytuacja niewiele lepsza, niż ustny przekaz treści.


Pismo alfabetyczne

Trzeba przyznać, że największym przełomem w rozwoju pisma jest zastosowanie alfabetu. Wówczas każdy znak odpowiada określonym dźwiękom w mowie. Dopiero wtedy pisarz uzyskuje pełną swobodę wyrażania myśli. Zastosowanie przez Mojżesza pisma alfabetycznego jest więc jedynym satysfakcjonującym rozwiązaniem.

Właśnie dlatego przez wiele lat krytyka Biblii opierała się w dużej mierze na twierdzeniu, że w czasach Mojżesza pismo alfabetyczne nie było jeszcze znane. Trzeba przyznać, że był to naprawdę poważny zarzut.[6]

Zwróćmy jednak uwagę, na jakiej podstawie twierdzono, że alfabet nie został jeszcze wynaleziony? Otóż archeologia nie dostarczyła żadnego innego przykładu pisma alfabetycznego z tamtego okresu. Zauważmy więc paradoks, że wszelkie oskarżenia nie opierały się na dowodach, ale na braku jakichkolwiek dowodów...
Dodajmy do tego jeden fakt. Współczesna archeologia uznaje, że dotychczas udało się odkryć około 1 % rzeczy, które są do odkrycia w tej dziedzinie nauki.[7] Czy zatem brak dowodów istnienia pisma wśród 1 % możliwych do przeprowadzenia badań może być podstawą do krytyki Biblii?
Przez wiele lat toczyło się wiele dyskusji na ten temat.


Przełomowe odkrycie

Jednym z najważniejszych odkryć w tym zakresie okazały się badania prowadzone w Serabit El-Chadim na Półwyspie Synajskim. Znaleziono tam pierwsze pismo alfabetyczne - pochodzące z 1900-1500 roku przed Chrystusem. Nazywa się je pismem protosynaickim, a wśród odkrywców wymienia się zazwyczaj osobę Flindersa Patrie.[8]

Warto zwrócić też uwagę na fakt, że było to pismo zdecydowanie odmienne od egipskich hieroglifów, czy mezopotamskiego pisma klinowego.[9] Jednak można znaleźć pewne nawiązanie jego charakteru do koncepcji egipskiej. Otóż zapisywane znaki były nośnikiem informacji jedynie o spółgłoskach, podczas gdy samogłoski należało dobierać samodzielnie podczas odczytywania tekstu. Taki system występuje również obecnie w języku hebrajskim. Jednak można doszukiwać się tutaj podobieństwa do zapisu egipskiego. Otóż do zapisu nazw własnych (głównie imion i nazw semickich) stosowano tam od czasów XII dynastii dodatkowych 25 znaków określających spółgłoski. Ten system był najwyraźniej "inspiracją" do stworzenia semickiego alfabetu spółgłoskowego.[10]

Śledząc kolejne odkrycia - badacze dochodzą do wniosku, że te pierwsze próby użycia alfabetu doprowadziły z czasem do rozwoju pisma starohebrajskiego (zwanego też kanaańskim lub fenickim).[11]

Z tego samego okresu pochodzi też inne pismo alfabetyczne - ugaryckie. Odkrycia dokonał C. F. A. Schaeffer w Ras Szamra. Było ono jednak pisane alfabetem klinowym, dlatego nie przypuszcza się, żeby Mojżesz korzystał z tego systemu zapisu.[12] Znaleziska te pokazują jednak, że istnienie alfabetu przed XV wiekiem przed Chr. nie jest niczym absurdalnym.


Wnioski

Najwyraźniej więc Mojżesz nie miał żadnych wymówek, aby nauczyć się pisać.

Zastanawiam się tylko, czy to był przypadek, że pismo w wersji alfabetycznej pojawiło się "na moment" przed powołaniem Mojżesza na proroka, który miał zapisać Boże Słowo dla ludzi? Czy to był zbieg okoliczności, że pierwszy alfabet ukazał się właśnie w rejonie, gdzie Mojżesz miał spisać pierwsze księgi? Myślę, że nie. Myślę, Bóg działa bardzo precyzyjnie i był w stanie natchnąć wcześniejsze pokolenia ludzi do opracowania pisma, które w czasach Mojżesza posłużyło do utrwalenia Biblii.


Przypisy
[1] "Technika pisania Ksiąg Świętych" w: Z. Łyko: Wstęp do Pisma Świętego, Instytut Wydawniczy "Znaki Czasu", Warszawa 1987
[2] "Pismo, pisarz, pisać" w: F. Rienecker, G. Maier: Leksykon biblijny, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2008
[3] Pwt 31 24-26 w: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w Przekładzie Języków Oryginalnych (Biblia Tysiąclecia), Wydawnictwo Pallottinum, Poznań-Warszawa 1990
[4] Wj 32,15-16 w: Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w Przekładzie Języków Oryginalnych (Biblia Tysiąclecia), Wydawnictwo Pallottinum, Poznań-Warszawa 1990
[5] - "Mezopotamia od początku osadnictwa do powstania cywilizacji" w: A. Ziółkowski: Historia powszechna - Starożytność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011
- "Działalność literacka Mojżesza na tle piśmiennictwa jego epoki" w: M. Tarasiuk: Pojęcie Mesjasza w okresie przedmonarchicznym, SIGMA TEMPORIS, Podkowa Leśna 2004
[6] "Spór wokół Pięcioksięgu Mojżesza" oraz "Działalność literacka Mojżesza na tle piśmiennictwa jego epoki" w: M. Tarasiuk: Pojęcie Mesjasza w okresie przedmonarchicznym, SIGMA TEMPORIS, Podkowa Leśna 2004
[7] "Czy historia przedstawiona w Biblii znajduje popracie w archeologii?" w: W. Kaiser., P. Davids, F. Bruce, M. Brauch: Trudne fragmenty Biblii, Oficyna Wydawnicza Vocatio, Warszawa 2011
[8] - "Społeczeństwo i kultura Lewantu w późnej epoce brązu. Powstanie pisma alfabetycznego" w: A. Ziółkowski: Historia powszechna - Starożytność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011
- "Pismo" w: P. Pachciarek, W. Chrostowski: Encyklopedia biblijna, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2004
- "Alfabet", "Wykopaliska" oraz "Ras Szamra" w: F. Rienecker, G. Maier: Leksykon biblijny, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2008
- "Technika pisania Ksiąg Świętych" w: Z. Łyko: Wstęp do Pisma Świętego, Instytut Wydawniczy "Znaki Czasu", Warszawa 1987
- "Działalność literacka Mojżesza na tle piśmiennictwa jego epoki" w: M. Tarasiuk: Pojęcie Mesjasza w okresie przedmonarchicznym, SIGMA TEMPORIS, Podkowa Leśna 2004
[9] "Technika pisania Ksiąg Świętych" w: Z. Łyko: Wstęp do Pisma Świętego, Instytut Wydawniczy "Znaki Czasu", Warszawa 1987
[10] - "Społeczeństwo i kultura Lewantu w późnej epoce brązu. Powstanie pisma alfabetycznego" w: A. Ziółkowski: Historia powszechna - Starożytność, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2011
- "Pismo" w: P. Pachciarek, W. Chrostowski: Encyklopedia biblijna, Oficyna Wydawnicza VOCATIO, Warszawa 2004
[11] - "Działalność literacka Mojżesza na tle piśmiennictwa jego epoki" w: M. Tarasiuk: Pojęcie Mesjasza w okresie przedmonarchicznym, SIGMA TEMPORIS, Podkowa Leśna 2004
- "Technika pisania Ksiąg Świętych" w: Z. Łyko: Wstęp do Pisma Świętego, Instytut Wydawniczy "Znaki Czasu", Warszawa 1987
[12] "Technika pisania Ksiąg Świętych" w: Z. Łyko: Wstęp do Pisma Świętego, Instytut Wydawniczy "Znaki Czasu", Warszawa 1987
   

Podobne artykuły


90
komentarze: 98 | wyświetlenia: 65879
80
komentarze: 114 | wyświetlenia: 31855
72
komentarze: 75 | wyświetlenia: 27367
53
komentarze: 63 | wyświetlenia: 26711
52
komentarze: 88 | wyświetlenia: 7752
43
komentarze: 22 | wyświetlenia: 4680
43
komentarze: 12 | wyświetlenia: 6390
38
komentarze: 31 | wyświetlenia: 28363
34
komentarze: 17 | wyświetlenia: 6525
34
komentarze: 12 | wyświetlenia: 3564
33
komentarze: 62 | wyświetlenia: 13034
32
komentarze: 9 | wyświetlenia: 4241
32
komentarze: 9 | wyświetlenia: 3052
30
komentarze: 14 | wyświetlenia: 5564
31
komentarze: 13 | wyświetlenia: 6999
 
Autor
Artykuł



  eugen,  23/12/2013

Aż mnie korci aby zadać pytanie - Czy "Bóg religijny" nie znał doskonalszego ponadczasowego przekazu swojego oryginalnego "Słowa" niż zapisany później przekaz ustny przekładany - tłumaczony w wielu wersjach ? Zniekształcenia oryginału czy przekazu po latach, a tym bardziej przy tłumaczeniach trudno się ustrzec. Wystarczyła by płytka, trwały dysk i teraz moglibyśmy odczuć - odebrać mózgiem przekaz ...  wyświetl więcej

  Biblijny.net  (www),  23/12/2013

To jest bardzo dobre pytanie!
Nie pokuszę się co prawda o ocenę, jaki sposób przekazu byłby lepszy moim zdaniem, ale w Biblii znajdujemy pewną prawidłowość, według której Bóg postępuje częściej właśnie w taki sposób.

- Biblia jest dziełem Bosko-ludzkim. To znaczy: doskonała myśl Boga łączy się z niedoskonałym językiem ludzkim.
W ten sposób Słowo Boże zostaje "zamknięte" w sło

...  wyświetl więcej

  eugen,  23/12/2013

@Biblijny.net: Niespójność Boga religijno-ludzkiego doprowadziła do wielu cierpień ludzi wierzących którym się nie objawił.. To byli gorsi ludzie albo gorzej podludzie których musiano w imieniu "Boga religijnego" nawracać ogniem i mieczem albo unicestwiać?
Czy Bóg religijny jest bardziej ludzko -Boski czy odwrotnie Bosko - ludzki , a może został po prostu wymyślony, jeśli tak to kto i w jakim celu to uczynił?

  Biblijny.net  (www),  23/12/2013

@eugen:
Myślę, że gdyby nawet treść Biblii była "wyświetlana przez Boga na niebie" (jako zjawisko nadprzyrodzone), wciąż znajdowaliby się ludzie interpretujący je inaczej, "lepiej" i czujący potrzebę "nawracać" innych (nieraz i przemocą) do swoich racji.
Bóg dawał swoje Słowo prorokom - i ci akurat przekazywali je ludziom w bardzo grzeczny sposób (bezkrwawy).
Wojny o Biblię to ...  wyświetl więcej

  Biblijny.net  (www),  24/12/2013

@Michał Aleksy Mentrak:
Czy mógłbym zapytać, które informacje uznał Pan za nieprawdziwe (w związku z oznaczeniem przy odrzuceniu artykułu)?
Pytam, ponieważ do wszystkich kluczowych informacji podałem w przypisach źródła.
Pozdrawiam serdecznie.

@Biblijny.net: Przepraszam, że dopiero teraz, ale nie było mnie w domu przez 2 dni.

Dla oceny wiarygodności Biblii fakt piśmienności Mojżesza ma drugorzędne znaczenie. Mojżesz jest jedną z postaci biblijnych (tak jak i Bóg), której historyczność jest o wiele lepiej udokumentowana niż historyczność postaci Boga. Mojżesz był też postacią mającą duże znaczenie i wpływy na kreację ówczesnej rz

...  wyświetl więcej

  Biblijny.net  (www),  26/12/2013

@Michał Aleksy Mentrak:
Bardzo dziękuję za odpowiedź i opinię.
Z tego, co widzę - sprawa dotyczy kilku kwestii.

1. Czy brak istnienia pisma w czasach Mojżesza podważa wiarygodność Biblii? Tak. Gdyby Mojżesz nie umiał pisać - mamy czarne na białym, że Biblia się myli.
Czy w związku z tym, jeśli dowiedziemy, że w czasach Mojżesza istniało pismo - czy to dowodzi, że Bibli

...  wyświetl więcej

@Biblijny.net: Dziękuję za obszerny komentarz. Pozwolę sobie na kilka uwag do niego.

Ad 1. Udowodnienie autorstwa Biblii Mojżeszowi nie ma (moim zdaniem) żadnego wpływu na wiarygodność tego utworu. O tej wiarygodności stanowi treść i istnienie źródeł materialnych potwierdzających jej prawdziwość w świecie zewnętrznym. Gdyby Mojżesz nie napisał Tory, zapewne napisał by ją ktoś inny. Zresztą

...  wyświetl więcej

  eugen,  25/12/2013

Niektórzy potrafią tylko odrzucać albo dać minusik , nie podając swoich racji. Jest to wygodne - nikt mnie nie rozpozna. Ten zwyczaj jest to nawyk tandetnej ludzkiej natury . Akceptacja czyli rekomendacja nie wymaga wyjaśnienia ale odrzucenie - tak. Kto odrzuca artykuł nie podając zasadności odrzucenia zachowuje się jak pospolity kundel - "szczeknie i w nogi za krzaki ". Tak też powinien być uznawany i traktowany przez społeczność Eioby.

@eugen: Są też i tacy, którzy potrafią jedynie obrzucać innych gównem lub błotem, bo nie chce im się uruchomić resztek zindoktrynowanego mózgu do samodzielnego pomyślunku.
I nie przyjdzie takiemu do pustego łba choćby cień myśli, że ludzie nie są niewolnikami internetu i komputerów i mają prawo wyjechać, zachorować, a nawet i umrzeć.
Nie, pusty łeb potrafi jedynie poszukać gdzieś nieczystości, by zająć czymś ręce.
Ohyda.

  eugen,  26/12/2013

@Michał Aleksy Mentrak: Jeśli neguję (tu odrzucam artykuł) to godność osobista wymaga powiedzieć dlaczego.
Nigdy nie neguję ot tak sobie, najpierw rozmawiam (człowiek ma skłonność do pomyłek) staram się zrozumieć drugiego i jego racje. Gdy jestem w pełni przekonany, że mam rację to dopiero "uderzam"...
Religie to zawiły temat, może odnajdzie się konkretny "Boski" dowód który rozwieje ...  wyświetl więcej

@eugen: "Jeśli neguję (tu odrzucam artykuł) to godność osobista wymaga powiedzieć dlaczego."

Radzę zwrócić nieco baczniejszą uwagę na fakt, że nie jest możliwe technicznie odrzucenie bez uzasadnienia. Tak jak nie jest możliwe technicznie zamieszczenie dowolnego uzasadnienia. Powyższa uwaga jest więc mocno chybiona.

Przedmiotem dobrego obyczaju może być jedynie uzasadnienie uzasadnienia, ale to z kolei nie jest obligatoryjne.

  eugen,  26/12/2013

@Michał Aleksy Mentrak: Uzasadnienie odrzucenia kierujesz do admina? - on jest wyrocznią i znawcą, nie musisz przedstawić uzasadnienia na forum? Więc tu działa stronniczość - autor nie ma możliwości negowania czyli obrony?
To co przedstawiasz uderza w sens istnienia tej strony.

@eugen: Piszesz od rzeczy kompletne bzdury. A wystarczyłoby jedno słowo" "przepraszam".

  eugen,  26/12/2013

@Michał Aleksy Mentrak: Też tak uważam.

  eugen,  26/12/2013

Proponuję temat "Tajemnice Biblii" prezentowany w programie National Geographic - obszernie, bez stronniczo omawia judaizm i chrześcijaństwo, początki, przekazy słowne, ich zapisanie, selektywny wybór itd...
Warto więc poczekać na prawdziwe "Słowa" o ile znajdzie się zapis nieprzerabiany i nie odtwarzany z ustnych przekazów. Wszystko co istnieje to tylko sugestie i domysły, więc po co dyskutować.

  barkarz  (www),  26/12/2013

Hmm, interesujące. W państwach średniowiecznych odsetek ludzi umiejących czytać i pisać wynosił kilka procent. Czyli 1, 2 lub może 3 osoby na każdą setkę obywateli. Ciekawe ilu było takich ludzi w pasterskim plemieniu Mojżesza?

@barkarz:
Sam Mojżesz wychował się jednak na dworze faraona, więc powinien mieć wszechstronne wykształcenie.

  barkarz  (www),  26/12/2013

@Adam Szczepański: Raczej chyba egipskie, prawda? Kto jeszcze z Izraelitów umiał czytać i pisać po egipsku?

  Biblijny.net  (www),  26/12/2013

@barkarz:
Mojżesz nie żył w Średniowieczu. :)
W rozważaniach statystyki piśmiennictwa (nie wiem, jak wyglądały one 3,5 tys. lat temu) opieramy się na prawdopodobieństwie, a może nawet jedynie na przypuszczeniach. Jeśli więc miałbym sobie poprzypuszczać...
Mojżesz, jako że spędził 40 lat na dworze w Egipcie - był człowiekiem światłym.
Kolejne 40 lat był w kraju Midianitó ...  wyświetl więcej

  barkarz  (www),  26/12/2013

@Biblijny.net: Przyjmujesz więc, że żył 80 lat....?
Jeżeli ustaliłeś już język , ww którym Mojżesz pisał to powiedz mi dla kogo on pisał i kto był w stanie go przeczytać? W tamtych czasach funkcjonowały tylko przekazy ustne. Poza tym jeżeli jak twierdzisz pisał księgi to na czym?. Czy w namiocie pasterzy - koczowników przybory do pisania były czymś powszechnym? Wydaje mi się, że mylisz hist ...  wyświetl więcej

  Biblijny.net  (www),  26/12/2013

@barkarz: Techniki pisania byłe różne. Od kamienia, miedzi, gliny (w tym gliniane skorupki) - aż do papirusu.
Na którą z nich "załapał się" Mojżesz?... Mogę tylko zgadywać. Być może miał nawet szansę na papirus (tym bardziej, że znał dobrze kulturę Egipską). Być może u Madianitów przeszedł na inną technikę.
Kto był w stanie go przeczytać? Zapewne bardzo niewiele osób. Zwykle ważne pi ...  wyświetl więcej

@barkarz:
"A Mojżesz miał sto dwadzieścia lat w chwili swojej śmierci, ale wzrok jego nie był przyćmiony i nie ustała jego świeżość." (Powt. Prawa 34:7)

  Remter,  26/12/2013

https://sites.google.com/site/(...)im-cz-2 tutaj znajdziecie odpowiedź ...

  mojra  (www),  26/12/2013

Pisać nie umiał, ale umiał rzeżbić stąd wziął się dekalog na kamiennych tablicach!

  barkarz  (www),  26/12/2013

@mojra: W jakim języku był ten dekalog?

  Biblijny.net  (www),  26/12/2013

@barkarz: Spodziewam się, że w takim, w jakim Mojżesz, Jozue i np. Aaron umieli czytać - czyli pewnie po hebrajsku.

@mojra: Biblia sprawozdaje, że to nie Mojżesz, ale sam Bóg osobiście napisał Dekalog. [zobacz Wj 31:18, Pwt 9:10]

  mojra  (www),  27/12/2013

@Adam Szczepański: czyli jednak nie umiał pisać tylko czytać!

@mojra: Mojżesz czytał i pisał.
W Świątyni Izraelskiej, w najbardziej honorowym miejscu, w tzw. miejscu najświętszym, była umieszczona Arka Przymierza, a w niej znajdowały się kamienne tablice z Dekalogiem zapisanym "palcem Bożym". Obok skrzyni był umieszczony zwój z prawem (zakonem) zapisanym przez Mojżesza . [zobacz Pwt 31: 9 i 24-26]
Dekalog możemy nazwać prawem moralnym. Treści z ...  wyświetl więcej

  eugen,  27/12/2013

W Swiątyni ... której już nie ma, artefaktów których nie ma - więc teraz to tylko legenda... Nie zachował się żaden skrawek a nawet i podpis świadczący o prawdziwości istnienia tego Boskiego dokumentu. Jak można tworzyć nietrwały dokument akceptowany przez Boga, który powinien być tak jak i Bóg wieczny czyli nie zniszczalny?
Ja, nędzny, nietrwały rozpadający się jak każdy robal, zwierzak, r ...  wyświetl więcej

  mojra  (www),  28/12/2013

@eugen: Żywy Bóg przemawia do tej cywilizacji w orędziach poprzez współczesne mistyczki http://archiwum.voxdomini.pl/m(...)p3.html

  eugen,  28/12/2013

Biblijny.net- Moja osobista ocena artykułu który poruszył bardzo istotny temat - w co wierzymy i po co nam jest potrzebna wiara.
Człowiek bez wierzeń i wiary nie może istnieć - traci oparcie swojego istnienia.
Ukrytą podstawą każdych wierzeń czy też wiary jest Strach. Bez "obiecanej nagrody" za posłuszeństwo Strach stałby się paranoją.
Najwyższą umiejętnością jaką może osiągną ...  wyświetl więcej

  eugen,  28/12/2013

W tym temacie brak reakcji to negacja, reakcja minusowa to skuteczne trafienie - dziękuję za potwierdzenie...

  Remter,  28/12/2013

Tutaj jest podany język w jakim Mojżesz napisał Torę http://www.youtube.com/watch?v(...)_kwgtyw

  eugen,  28/12/2013

@Teresa Rembielińska: Niesamowicie ciekawe oraz pogłębiające wiedzę poznania - dziękuję...

  ramzes  (www),  27/04/2014

Nawet jeżeli Mojżesz umiał pisać, to nie jest to żadnym argumentem na rzecz Biblii dla osób które w Boga nie wierzą, podobnie jak analfabetyzm proroka nie będzie wystarczającym argumentem by Biblię zdyskredytować dla osób wierzących.



Dodaj swoją opinię
W trosce o jakość komentarzy wymagamy od użytkowników, aby zalogowali się przed dodaniem komentarza. Jeżeli nie posiadasz jeszcze swojego konta, zarejestruj się. To tylko chwila, a uzyskasz dostęp do dodatkowych możliwości!
 

© 2005-2018 grupa EIOBA. Wrocław, Polska